Այդ մասին, ըստ կենտրոնական գրասենյակն ԱՄՆ-ում գտնվող «Turkish-NY» գործակալության, հայտարարել է Ֆրանսիայի Մասոնական Մեծ Արեւելք օթյակի մեծ վարպետ Ժան-Միշել Քիյարդեն: Նրա հայտարարությունն առիթ է տվել գործակալությանն ընդգծելու, որ Ֆրանսիայի մասոնները վերստին պատրաստվում են աջակցել «ցեղասպանության հայկական պնդումներին»:
Ինչո՞ւ վերստին: Պարզվում է մեծ վարպետ Քիյարդեն փետրվարին թուրքական մամուլին տված հարցազրույցում տվել է հարցի պատասխանը, ասելով. «Երկու տարի առաջ այցելել էինք Թուրքիայի ազատ մասոնների օթյակը, որտեղ, ամենայն քաղաքավարությամբ, թուրք եղբայրներից պահանջեցինք լրջորեն մտածել ցեղասպանության հարցի շուրջը եւ դրանում չքողարկել թուրք ժողովրդի պատասխանատվությունը: Թեեւ մեր խոսքերը հակազդեցություն առաջացրին, սակայն հետագայում թուրք եղբայրներից ոմանք մոտեցան ինձ եւ ասացին. «Դուք իրավացի էիք, որովհետեւ այս երկրում ոչ ոք չի արտահայտվում ցեղասպանության մասին»: Ապա կարգավորվեցին երկու օթյակների հարաբերությունները»:
Նույն հարցին ապրիլի 14-ի համարում անդրադարձել է նաեւ թուրքական «Վաթանը», որի տեղեկությամբ, մեծ վարպետ Քիյարդեն «թուրք եղբայրներին» ասել էր, որ Ֆրանսիան թեկուզ ուշացումով ճանաչեց Հոլոքոսթը, նույն մոտեցումը Հայոց ցեղասպանության հարցում մենք ակնկալում ենք նաեւ Թուրքիայից:
Մեծ վարպետ Ժան-Միշել Քիյարդեն ապրիլի 24-ին ելույթ կունենա Փարիզում Մեծ եղեռնի զոհերին խորհրդանշող Կոմիտասի հուշարձանի մոտ, ապա իր մասոն եղբայրների հետ կմասնակցի ֆրանսահայերի կազմակերպած երթին: Երթն, ըստ «Վաթանի» կավարտվի Փարիզում Թուրքիայի գլխավոր հյուպատոսարանին առընթեր գործող զբոսաշրջության եւ մշակույթի ներկայացուցչության առջեւ նախատեսվող բողոքի ցույցով:
«Վաթանը» միաժամանակ գրում է, որ մինչեւ ապրիլի 27-ը կազմակերպվող միջոցառումներին, որոնք կսկսեն 23-ին, հրավիրված է նաեւ «Միություն ընդդեմ ցեղասպանության» կազմակերպության ղեկավար, հայ հասարակությանը քաջածանոթ Ալի Էրթեմը:
ՀԱԿՈԲ ՉԱՔՐՅԱՆ
Friday, April 18, 2008
Wednesday, April 16, 2008
RA President: NKR independence irreversible fact / Սերժ Սարգսյան. Ադրբեջանը պետք է մեկընդմիշտ ընկալի, որ ԼՂՀ գոյու֊թյան փաստն անդառնալի է
/PanARMENIAN.Net/ Azerbaijan should once and for all understand that independence of Nagorno Karabakh is an irreversible fact. It’s impossible to imagine NKR under Azerbaijan’s control, Armenian President Serzh Sargsyan said today when representing newly appointed Foreign Minister Edward Nalbandian to the MFA leading staff.
“Baku erroneously thinks that petrodollars will help them to leave us behind and score a military success. Azerbaijan should understand that sales of natural resources do not ensure welfare and development of the country likewise bellicose statements do not ensure efficiency of the army,” he said. “
“The people of Nagorno Karabakh have won their independence. With Armenia’s help, the international community will recognize this fact,” Mr Sargsyan’s underscored, the leader’s press office reported
/PanARMENIAN.Net/ «Ադրբեջանը պետք է մեկընդմիշտ ընկալի այն պարզ իրողությունը, որ Լեռնային Ղարաբաղի անկախ Հանրապետության գոյու֊թյան փաստն անդառնալի է: Անհնար է նույնիսկ պատկերացնել, որ ԼՂՀ-ն ենթակայության որեւէ ձեւով կարող է առնչվել Ադրբեջանին»,- հայտարարել է այսօր Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը արտաքին գործերի նախարարության ղեկավար կազմին նորանշանակ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանին ներկայացնելիս, հաղորդում է ՀՀ նախագահի մամլո ծառայությունը: «Բաքվում թյուրիմացաբար կարծում են, թե նավթադոլար֊ներով կարող են անգերազանցելի տնտեսական առավելության հասնել մեր նկատմամբ եւ մի օր ռազմական հաջողություն արձանագրել: Սակայն փողի ուժով չէ միայն, որ երկիր են պահում ու հաղթանակների հասնում: Ադրբեջանի ղեկավարները պետք է վերջապես հասկանան, որ բնական պաշարների վաճառքից ստացվող մեծ եկամուտները դեռ չեն ենթադրում երկրի ինքնըստինքյան բարգավաճում եւ տնտեսական զարգացում, ինչպես ամպագոռգոռ ռազմատենչ հայտարարությունների առատությունը չի ենթադրում մարտունակ բանակի գոյությունը»,- ընդգծել է Հայաստանի նախագահը, հավելելով, որ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ժողովուրդը նվաճել է ազատ եւ անկախ ապրելու իր իրավունքը եւ Հայաստանի ջանքերով այդ իրավունքը պետք է ճանաչվի միջազգային հանրության կողմից:
“Baku erroneously thinks that petrodollars will help them to leave us behind and score a military success. Azerbaijan should understand that sales of natural resources do not ensure welfare and development of the country likewise bellicose statements do not ensure efficiency of the army,” he said. “
“The people of Nagorno Karabakh have won their independence. With Armenia’s help, the international community will recognize this fact,” Mr Sargsyan’s underscored, the leader’s press office reported
/PanARMENIAN.Net/ «Ադրբեջանը պետք է մեկընդմիշտ ընկալի այն պարզ իրողությունը, որ Լեռնային Ղարաբաղի անկախ Հանրապետության գոյու֊թյան փաստն անդառնալի է: Անհնար է նույնիսկ պատկերացնել, որ ԼՂՀ-ն ենթակայության որեւէ ձեւով կարող է առնչվել Ադրբեջանին»,- հայտարարել է այսօր Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը արտաքին գործերի նախարարության ղեկավար կազմին նորանշանակ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանին ներկայացնելիս, հաղորդում է ՀՀ նախագահի մամլո ծառայությունը: «Բաքվում թյուրիմացաբար կարծում են, թե նավթադոլար֊ներով կարող են անգերազանցելի տնտեսական առավելության հասնել մեր նկատմամբ եւ մի օր ռազմական հաջողություն արձանագրել: Սակայն փողի ուժով չէ միայն, որ երկիր են պահում ու հաղթանակների հասնում: Ադրբեջանի ղեկավարները պետք է վերջապես հասկանան, որ բնական պաշարների վաճառքից ստացվող մեծ եկամուտները դեռ չեն ենթադրում երկրի ինքնըստինքյան բարգավաճում եւ տնտեսական զարգացում, ինչպես ամպագոռգոռ ռազմատենչ հայտարարությունների առատությունը չի ենթադրում մարտունակ բանակի գոյությունը»,- ընդգծել է Հայաստանի նախագահը, հավելելով, որ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ժողովուրդը նվաճել է ազատ եւ անկախ ապրելու իր իրավունքը եւ Հայաստանի ջանքերով այդ իրավունքը պետք է ճանաչվի միջազգային հանրության կողմից:
Tuesday, April 15, 2008
ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԿԱՅԱՑԱԾ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ԶԵԿՈՒՅՑԻ ՊԱՏՃԱՌՈՎ ԵԽԽՎ-ՈՒՄ ՍԿԱՆԴԱԼ Է ԵՂԵԼ
ԵԽԽՎ գարնանային նստաշրջանի ընթացքում երեկվա ամենալուրջ սկանդալը կապված է եղել Հայաստանի իրադրության քննարկման հետ, գրում է Կոմերսանտը: Առավոտյան նիստին անգլիացի Ջոն Պրեսկոտը՝ Տոնի Բլերի կառավարությունում նախկին փոխվարչապետը, ներկայացրել է իր զեկույցը Հայաստանում անցած նախագահական ընտրությունների մասին: Ջոն Պրեսկոտը եզրակացրել է, որ դրանք ընդհանուր առմամբ համապատասխանել են Եվրախորհրդի չափանիշներին: Հայաստանի հասցեին հնչած քննադատության պակասը վրդովեցրել է մի շարք պատվիրակների: Հունգարացի Զոլտ Նեմետը հիշեցրել է, որ հայկական ընտրությունների հետեւանք են դարձել անկարգությունները, որոնց ընթացքում 9 մարդ է զոհվել: «Եվրախորհուրդը օրինական է համարում Հայաստանի հակաժողովրդավարական գործողությունները: Եթե մենք չենք կարող ազդել, ինչ-որ բան փոխել, եկեք ընդհանրապես դիտորդներ չուղարկենք: Մեզ պետք է դիտորդական առաքելությունների հիմնարար գնահատական»,- զարյրանում էր նա: ԵԽԽՎ դիտորդական առաքելության կազմում ընդգրկված շվեդ Մարիետա դե Պուրբե-Լունդինը պատմել է՝ ինչպես էին իր աչքի առաջ կեղծում ընտրությունների արդյունքները: Ավելի կտրուկ ելույթ ունեցավ Ադրբեջանի ներկայացուցիչ Սամադ Սեիդովը. «Պարոն Պրեսկոտը ասում է, որ Հայաստանի ընտրությունները համապատասխանում էին Եվրախորհրդի չափանիշներին: Ի՞նչ է դա, ի՞նչ է դա նշանակում: Մարդասպանությունները դարձել են Եվրախորհրդի չափանիշ: Այստեղ ասացին 9 զոհի մասին, սակայն մոռացել են այն մարդկանց, ովքեր մահացել են բանտերում: Ոչ ոք չի խոսում հարյուրավոր քաղբանտարկյալների մասին, որոնց թվում են նաեւ հայկական խորհրդարանի մի շարք պատտգամավորներ: Ինչու՞ է ողջ աշխարհը ուշի-ուշով հետեում Տիբեթի դեպքերին եւ ուշադրություն չի դարձնում Հայաստանի անօրինականության վրա»: Չնայած, Ջոն Պրեսկոտը եւ մի շարք այլ դիտարնդեր հայտարարեցին, որ հայկական ընտրությունների քննադատությունը չափազանց հուզական եւ սուբյեկտիվ է, իսկ այդ երկրում նախագահական ընտրությունների ընթացքում ահավոր խախտումներ չեն եղել: Այդ վեճը դեռ չի ավարտվել: Դեռեւս առավոտյան որոշում է ընդունվել հինգաշբթի շտապ քննարկումներ անցկացնել Հայաստանի իրադրության շուրջ: Դա նշանակում է, որ պատվիրակների մեծամասնությունը հակված չէ համաձայնվել պարոն Պրեսկոտի եզրակացությունների հետ: Ավելին, բացառված չէ, որ կարող է բարձրավցել ԵԽԽՎ առաջիկա նստաշրջաններից մեկի ժամանակ հայկական պատվիրակության լիազորությունների վերանայման եւ վերահաստատման հարցը, գրում է Կոմերսանտը:
Իսկ ես հարցնում եմ ձեզ,– ի՞նչ ենք անում մենք այս անհեթհեթ Եվրոպացիներին հասկացնելու համար որ իրենք ապատեղեկացված են։
Իսկ ես հարցնում եմ ձեզ,– ի՞նչ ենք անում մենք այս անհեթհեթ Եվրոպացիներին հասկացնելու համար որ իրենք ապատեղեկացված են։
THIS IS CALLED HIGH TREASON / ՍԱ ԿՈՉՎՈՒՄ Է ԴԱՎԱՃԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՍԵՓԱԿԱՆ ՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԿԱՏՄԱՄԲ

Interview with RAZMIK ZOHRABYAN, Vice Chair of the Republican Party of Armenia
“Mr. Zohrabyan, Ter-Petrosyan continues giving interviews to the foreign media, in an attempt to present the Armenian reality exclusively in dark colors. As an example, we can point out at least his interview to the Russian ‘Novoe Izvestia’ newspaper.”
“Such interviews are obviously addressed to the foreign readers who do not properly imagine what the situation in Armenia is like. In the preface of one of the interviews, the author informs that on April 17, the US Congress is to organize hearings devoted to the post-electoral situation of Armenia. This fact itself implies intervention in the country’s domestic affairs.
Perhaps, there was some crisis in Armenia after the presidential elections, but it was overcome. Therefore, there’s no need to make it a subject of discussions. Especially considering that it cannot, in any way, be perceived as a threat to the international community. As regards the avoidance of specifying the real causes, the disregard for the criminal manifestations and the observation of everything on the political plane, they will only create a misunderstanding in the perceptions of the international community.
In the interviews you specify, Ter-Petrosyan says that thousands of people among his proponents have been arrested. Whereas, it’s obvious that the police did not undertake any operation against the participants of the unauthorized demonstrations and marches, and they were restricted to forewarnings only. There were arrests only on March 1, ten days later, when the demonstrators incited armed confrontations with the law enforcers.
This factor is being overlooked deliberately, with the purpose of creating a false impression. No one was arrested for his political views. Even those who committed concrete criminal offences are released after serving their sentence.
The authorities do not want to restrict the freedom of their citizens without having serious grounds. Attempting to violate the constitutional order and staging a coup d’état are crimes prescribed by the Criminal Code of our country, and they can’t go unpunished. Those who perpetrated armed violence against the law enforcers and committed robbery in such situation cannot be justified on grounds of any political motivation because the fact of committing a criminal offence is obvious. These people can be considered political prisoners only by individuals pursuing political tendencies.
I think the chief organizer of all this is the first President who should have appeared behind the bars long ago. It was he that pushed the misguided and deceived crowd to criminal offences. And the fact that the violations of the public order, the clashes with the law enforcers, the lootings and robberies were committed in the pretext of the political events plays no role here. The task of the court is to thoroughly distinguish the political and criminal factors, and up to date, this has been done successfully.”
“How do you comment on the fact that L. Ter-Petrosyan, on the one hand, tries to influence the opinion of the international community through falsification and on the other hand, considers the work of the international structures imperfect.”
“During the presidential elections there observation missions were carried out by representatives of all the authoritative international organizations. In their assessments, they did, of course, point out certain flaws and mistakes; however, they considered the general course of the political developments as progress towards democracy. The first President did not, obviously, like this assessment, and he considers the international organizations as bureaucratic structures where pensioner-diplomats and young careerists work.
I see another hazard: that is, no one speaks about the clashes and the criminal offences, and attempts are made to present everything as a spontaneous popular protest. I am sure that all the demonstrations and marches were thoroughly planned, and the goal was to create an unstable situation and chaos. The chief organizer of all this was the first President. And he himself was governed by certain foreign centers.
The principal goal was not to run for election and hold victory, but rather, to stage a coup. Or, in case of a failure, to instigate civil splits and make Armenia vulnerable to the greatest maximum extent.
If the demonstrations were spontaneous, why didn’t they take place before his appearing on the square? Now he’s doing his best to maximum increase the external pressures on Armenia and to achieve the solution of the Karabakh issue in the context of the geopolitical interests rather than in the interests of the Armenian people. This is called high treason.
GEVORG HAROUTYUNYAN
Հարցազրույց ՀՀԿ փոխնախագահ, պատգամավոր ՌԱԶՄԻԿ ԶՈՀՐԱԲՅԱՆԻ հետ
-Պարոն Զոհրաբյան, Տեր-Պետրոսյանը շարունակում է օտարերկրյա մամուլում հարցազրույցներով հանդես գալ եւ փորձում է ներկայացնել հայաստանյան իրականությունը բացառապես սեւ գույներով։ Որպես օրինակ կարելի է նշել թեկուզ նրա վերջին հարցազրույցը «Նովիե իզվեստիա» ռուսաստանյան թերթում։
-Նման հարցազրույցները ակնհայտորեն հասցեագրված են օտար երկրների ընթերցողներին, ովքեր բավարար պատկերացում չունեն, թե իրականում Հայաստանում ինչ իրավիճակ է։ Հարցազրույցներից մեկի նախաբանում հեղինակը տեղեկացնում է, թե ապրիլի 17-ին ԱՄՆ Կոնգրեսը լսումներ է կազմակերպելու Հայաստանում առաջացած հետընտրական իրավիճակի վերաբերյալ։ Սա ինքնին նշանակում է միջամտություն մեր երկրի ներքին գործերին
Գուցեեւ Հայաստանում, նախագահական ընտրություններից հետո որոշակի ճգնաժամային իրավիճակ առաջացել էր, սակայն անցած ժամանակահատվածում այն հաղթահարվել է։ Ուրեմն ոչ մի անհրաժեշտություն չկա այն դարձնել քննարկման առարկա։ Մանավանդ որ այն ոչ մի կերպ չի կարող սպառնալիք ընկալվել միջազգային հանրության համար։ Իսկ իրական պատճառները մատնանշելուց խուսափելը, քրեական դրսեւորումներն անտեսելն ու քաղաքական հարթության վրա ամեն ինչ դիտարկելը միայն թյուրիմացություն է առաջացնելու միջազգային հանրության ընկալումներում։
Տեր-Պետրոսյանը ձեր նշած հարցազրույցում ասում է, թե մինչեւ քվեարկության օրը իր հազարավոր կողմնակիցներ են ձերբակալվել։ Մինչդեռ ակնհայտ է, որ անգամ չարտոնված միտինգների ու երթերի մասնակիցների նկատմամբ ոստիկանությունը ոչ մի գործողություն չի ձեռնարկել ու բավարարվել է նախազգուշական իրազեկումներով։ Միայն տասը օր հետո՝ մարտի 1-ին, երբ ցուցարարները զինված ընդհարումներ սադրեցին իրավապահների հետ, եղան ձերբակալություններ։
Այս հանգամանքը միտումնավոր է շրջանցվում, թյուր տպավորություն ստեղծելու համար։ Քաղաքական հայացքների համար որեւէ մեկը չի ձերբակալվել։ Նույնիսկ կոնկրետ քրեական հանցագործություն կատարածներն են դատարանում իրենց պատժաչափը ստանալուց հետո պայմանականորեն ազատ արձակվում։
Իշխանությունն իր քաղաքացիների ազատությունը առանց ծանրակշիռ հիմքերի չի ուզում սահմանափակել։ Սահմանադրական կարգը տապալելու փորձը, պետական հեղաշրջում կազմակերպելը մեր երկրի Քրեական օրենսգրքով նախատեսված հանցագործություններ են եւ չեն կարող անպատիժ մնալ։ Իրավապահների նկատմամբ զինված բռնություն կատարածները եւ այդ իրավիճակում թալան իրագործածները չեն կարող արդարացվել որեւէ քաղաքական մղումներով, քանի որ քրեական հանցանքը ակնհայտ է։ Այս մարդկանց քաղաքական բանտարկյալներ կարող են համարել միայն քաղաքական միտումներ հետապնդողները։
Կարծում եմ, այս ամենի գլխավոր կազմակերպիչը առաջին նախագահն է, եւ նա վաղուց պետք է ճաղերի հետեւում լիներ։ Թյուրիմացության մեջ հայտնված ու խաբված ամբոխին նա է մղել քրեական հանցագործության։ Եւ ոչ մի դեր չի խաղում այն հանգամանքը, որ հասարակական կարգի խախտումները, իրավապահների հետ բախումները, թալանն ու ավազակությունը կատարվել են քաղաքական միջոցառման ենթատեքստում։ Դատարանի խնդիրը քաղաքական ու քրեական գործոնները հանգամանորեն իրարից զատելն է, որը հաջողությամբ առ այսօր կատարվում է։
-Ինչպե՞ս եք մեկնաբանում այն փաստը, որ մի կողմից՝ Տեր-Պետրոսյանը փորձում է կեղծիքի միջոցով ազդել միջազգային հանրային կարծիքի վրա, մյուս կողմից՝ թերարժեք է համարում միջազգային կառույցների աշխատանքը։
-Նախագահական ընտրությունների ժամանակ դիտորդական առաքելություն են իրականացրել միջազգային բոլոր հեղինակավոր կազմակերպությունների ներկայացուցիչները։ Նրանք, իհարկե, առանձնակի թերություններ ու սխալներ մատնանշել են իրենց գնահատականներում, սակայն քաղաքական զարգացումների ընդհանուր ընթացքը համարել են առաջընթաց ժողովրդավարության ճանապարհին։ Այս գնահատականը ակնհայտորեն առաջին նախագահին դուր չի եկել եւ նա միջազգային կազմակերպությունները համարում է բյուրոկրատական կառույցներ, որտեղ աշխատում են դիվանագիտական թոշակառուներ ու երիտասարդ կարիերիստներ։
Ես եւս մեկ վտանգ եմ տեսնում, երբ տեղի ունեցած բախումների ու կատարված քրեական հանցագործությունների մասին չի խոսվում, այլ ամեն ինչ փորձ է արվում ներկայացնել ինքնաբուխ ժողովրդական բողոքի տեսքով։ Համոզված եմ, որ բոլոր հանրահավաքներն ու երթերը մանրակրկիտորեն կազմակերպված էին ու նպատակը հենց բախումների միջոցով անկայուն իրավիճակ, քաոս ստեղծելն էր։ Այս ամենի գլխավոր կազմակերպիչը առաջին նախագահն է եղել։ Իսկ ինքը կառավարվել է արտաքին որոշ կենտրոններից։
Հիմնական նպատակն էլ եղել է ոչ թե ընտրություններին մասնակցելն ու հաղթելը, այլ հեղաշրջում իրականացնելը։ Կամ՝ անհաջողության դեպքում գոնե քաղաքացիական պառակտում առաջացնելն ու Հայաստանը հնարավորինս խոցելի դարձնելը։
Եթե հանրահավաքները ինքնաբուխ էին, ինչո՞ւ մինչեւ նրա հրապարակ դուրս գալը տեղի չէին ունենում։ Հիմա էլ նա ամեն ինչ անում է, որ Հայաստանի նկատմամբ արտաքին ճնշումը հնարավորինս մեծանա, ու Արցախի հիմնահարցը լուծվի ոչ թե հայ ժողովրդի, այլ միայն աշխարհաքաղաքական շահերի համատեքստում։ Սա կոչվում է դավաճանություն սեփական պետության նկատմամբ։
ԳԵՎՈՐԳ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
ԻՍՐԱՅԵԼԱԿԱՆ ՄԱՄՈՒԼԸ ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՆՈՐ ԹԱՆԳԱՐԱՆԻ ՄԱՍԻՆ
Իսրայելական «Ջեռուսալեմ փոստ» թերթի երեկվա համարում տպագրվել է «Հայոց ցեղասպանության նոր թանգարան» հոդվածը՝ Մերիլին Հենրիի հեղինակությամբ: Վերջինս անդրադարձել է ամերիկահայերի ջանքերով Վաշինգտոնում վերանորոգվող Հայոց ցեղասպանության թանգարանի շենքին, որի դռները հանրության առջեւ կբացվեն 2 տարի հետո: Թանգարանի մասին նրան մանրամասներ է հաղորդել պատմաբան, թանգարանի վերանորոգման նախագծի համակարգող Ռուբեն Ադալյանը, որն իր խոսքում շեշտել է ցեղասպանությունից փրկված հայերի հանդեպ ամերիկացիների երախտագիտության արժանի վերաբերմունքը, որի շնորհիվ նրանք հնարավորություն են ստացել նոր կյանք ստեղծելու եւ ազատ ու անվտանգ ապրելու: Իրենց անօրինակ մարդասիրությամբ աչքի ընկնողներից երեքը եղել են հրեա գործիչներ՝ դիվանագետ Հենրի Մորգենթաուն, գրող Ֆրանց Վերֆելն ու իրավագետ Ռաֆայել Լեմկինը: Հասկանալի է, որ Հայոց ցեղասպանության թանգարանն առանձնահատուկ տեղ կհատկացնի նրանց գործունեությունն ամբողջական ներկայացնելուն:
Հոդվածագիրը զրուցել է նաեւ Լոս Անջելեսի հրեական համալսարանի Հոլոքոսթի ուսումնասիրությունների կենտրոնի տնօրեն Միքայել Բերենբաումի հետ, որը նաեւ Վաշինգտոնում Հոլոքոսթի թանգարանի մշտական ցուցադրությունների տնօրենն է. «Մ. Նահանգներում Հոլոքոսթի թանգարանը իրականում իր ուժերից վեր պարտականություն վերցրեց հրեաների պատմությունը պատմելու, կատարելով սոսկ մի երկու հիշատակում հայերի մասին եւ դրանով անկատար թողնելով հայկական ցուցադրություն բացելու հայերի զուր, թերեւս նաեւ անիրատեսական հույսերը»: Նա նաեւ հավելել է, որ Հայոց ցեղասպանության թանգարան մտնելիս հրեաներին պետք է մռայլ զգացումներ պատեն ամենից առաջ այն հարցից, թե ի՞նչ կպատահեր Հոլոքոսթի հիշատակի հետ, եթե Գերմանիան հերքեր իր կատարած ոճրագործությունը:
Շարունակելով իր զրույցը Ադալյանի հետ, հոդվածագիրը տեղեկացրել է, որ թանգարանում մեծ տեղ կհատկացվի հայ ժողովրդի մշակույթին եւ պատմությանը, ինչպես նաեւ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման համար մղված դառը պայքարին, որը ցեղասպանության պատմության անքակտելի մասն է դարձել:
Հոդվածագիրն ուշագրավ մտքեր է արտահայտել Հոլոքոսթի եւ Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օրերը գրեթե նույն օրերին նշելու հանգամանքի վերաբերյալ: «Շոայի օրը համապատասխանում է Մեծ եղեռնի հետ: Զոհերի հիշատակն այս տարի մենք կոգեկոչենք հայերից մեկ շաբաթ անց: Գիտենք, որ հայերը սպանվել են, դա հերքել նշանակում է նրանց սպանել երկրորդ անգամ: Եթե լռում ենք, դարձյալ սպանում ենք նրանց: Ինչպես համառորեն պահանջում ենք, որ Հոլոքոսթի հերքում տեղի չունենա, այնպես էլ պետք է պնդենք, որ չմերժվեն այլոց ցեղասպանությունները, այլապես մենք մեզ կնսեմացնենք ու կկորցնենք մեր ձեռք բերած բարոյական ազդեցությունը: Իսկ այդ հեղինակությունը ձեռք ենք բերել ոչ թե այն պատճառով, որ հրեաների համար հիշելը հրամայական է, այլ որովհետեւ Գերմանիան ընդունել է իր ոճիրները»:
ՌՈՒԶԱՆ ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Հոդվածագիրը զրուցել է նաեւ Լոս Անջելեսի հրեական համալսարանի Հոլոքոսթի ուսումնասիրությունների կենտրոնի տնօրեն Միքայել Բերենբաումի հետ, որը նաեւ Վաշինգտոնում Հոլոքոսթի թանգարանի մշտական ցուցադրությունների տնօրենն է. «Մ. Նահանգներում Հոլոքոսթի թանգարանը իրականում իր ուժերից վեր պարտականություն վերցրեց հրեաների պատմությունը պատմելու, կատարելով սոսկ մի երկու հիշատակում հայերի մասին եւ դրանով անկատար թողնելով հայկական ցուցադրություն բացելու հայերի զուր, թերեւս նաեւ անիրատեսական հույսերը»: Նա նաեւ հավելել է, որ Հայոց ցեղասպանության թանգարան մտնելիս հրեաներին պետք է մռայլ զգացումներ պատեն ամենից առաջ այն հարցից, թե ի՞նչ կպատահեր Հոլոքոսթի հիշատակի հետ, եթե Գերմանիան հերքեր իր կատարած ոճրագործությունը:
Շարունակելով իր զրույցը Ադալյանի հետ, հոդվածագիրը տեղեկացրել է, որ թանգարանում մեծ տեղ կհատկացվի հայ ժողովրդի մշակույթին եւ պատմությանը, ինչպես նաեւ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման համար մղված դառը պայքարին, որը ցեղասպանության պատմության անքակտելի մասն է դարձել:
Հոդվածագիրն ուշագրավ մտքեր է արտահայտել Հոլոքոսթի եւ Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օրերը գրեթե նույն օրերին նշելու հանգամանքի վերաբերյալ: «Շոայի օրը համապատասխանում է Մեծ եղեռնի հետ: Զոհերի հիշատակն այս տարի մենք կոգեկոչենք հայերից մեկ շաբաթ անց: Գիտենք, որ հայերը սպանվել են, դա հերքել նշանակում է նրանց սպանել երկրորդ անգամ: Եթե լռում ենք, դարձյալ սպանում ենք նրանց: Ինչպես համառորեն պահանջում ենք, որ Հոլոքոսթի հերքում տեղի չունենա, այնպես էլ պետք է պնդենք, որ չմերժվեն այլոց ցեղասպանությունները, այլապես մենք մեզ կնսեմացնենք ու կկորցնենք մեր ձեռք բերած բարոյական ազդեցությունը: Իսկ այդ հեղինակությունը ձեռք ենք բերել ոչ թե այն պատճառով, որ հրեաների համար հիշելը հրամայական է, այլ որովհետեւ Գերմանիան ընդունել է իր ոճիրները»:
ՌՈՒԶԱՆ ՊՈՂՈՍՅԱՆ
ADL's Abe Foxman Disputes Criticism on Armenian Genocide Position

San Francisco, CA - Responding to a question about the Anti-Defamation League's reluctance to unequivocally recognize the Armenian Genocide, Abe Foxman, National Director of the ADL said, "…No one can dictate to you to use the word that you want us to use. We will use the words that we feel comfortable with."
Foxman's statement was part of a somewhat rambling answer to a question posed at the conclusion of a speech in San Francisco related to his book, "Deadliest Lies: The Israel Lobby and the Myth of Jewish Control." The speech took place at the Jewish Community Center on Monday, April 7, 2008. Foxman spoke about international anti-Semitism directed towards Jews and Israel. He repeatedly condemned and called for an end to the use of racist, anti-Jewish euphemisms.
The first question posed to Foxman asked why he has chosen to use euphemisms in regard to the Armenian Genocide. Foxman prefaced his response by informing the audience that some people are not happy with the Anti-Defamation League's position the issue of the Armenian Genocide, and he went on to state that the issue should be resolved between Turks and Armenians.
After years of lobbying against Armenian Genocide recognition in Congress and refusing to unequivocally acknowledge the Armenian Genocide, Foxman's position was publicized last year in the New England media, prompting a public outcry which included conflict among ADL officials. As a result, on August 21, the ADL published an ad in several Boston-area community newspapers, stating in part, "In light of the heated controversy that has surrounded the Turkish-Armenian issue in recent weeks, and because of our concern for the unity of the Jewish community at a time of increased threats against the Jewish people, ADL has decided to revisit the tragedy that befell the Armenians. We have never negated but have always described the painful events of 1915-1918 perpetrated by the Ottoman Empire against the Armenians as massacres and atrocities. On reflection, we have come to share the view of Henry Morgenthau Sr. that the consequences of those actions were indeed tantamount to genocide. If the word genocide had existed then, they would have called it genocide."
Although some applauded the ADL's new position, it also prompted criticism for it's use of the qualifier "tantamount," and the term "consequences of those actions" suggesting the Armenian Genocide was not carried out with the intent to destroy a people, as defined by the U.N. and the 1948 Genocide Convention.
The ADL has also recently reiterated its opposition to U.S. recognition of the Armenian Genocide, as well as Turkey's call for an "impartial study" of the Armenian Genocide. Turkey has repeatedly called for a "historical commission," despite it's prime minister's statements that Turks could never have committed a genocide, and its continued criminal prosecutions of citizens who discuss the Armenian Genocide.
Turkish press has reported that the ADL wrote to Turkish Prime Minister Erdogan, expressing its sorrow for the discomfort the acknowledgement of the Armenian Genocide caused Turkey's leadership and people. Erdogan announced, "The wrong step that has been taken is corrected … They said they shared our sensitivity and expressed the mistake they made [and] will continue to give us all the support they have given so far."
The national ADL's position on the Armenian Genoicde runs counter to the position of a wide range of Jewish organizations in the Bay Area. In November, 2007, the San Francisco Bay Area's Jewish Community Relations Council re-iterated its support for official recognition of the Armenian Genocide. As the Jewish community's public affairs arm, the JCRC represents more than 80 Jewish organizations across the Bay Area. The organization, which includes the membership of the San Francisco chapter of the ADL, overwhelmingly approved a policy statement re-issuing a 1989 letter to Armenian community leader Bishop Aris Shirvanian, expressing support for the Armenian Genocide resolution pending in the U.S. Senate at that time. Senate Joint Resolution 212 sought to designate April 24th as a national day of remembrance of the Armenian Genocide.
Foxman's full answer to the question about his position on the Armenian Genocide was: "The question is, this is a public issue, a public debate. There are people out there who are not happy with the Anti-Defamation League's position on the issue of the Armenian Genocide. To reply to your question, the Anti-Defamation League, has for as many year as I know, and I've been involved for 43 years in the league and its director for 21 years, has always described, the events of 1915-1918, between Turkey and/in the Ottoman Empire and the Armenian people as a massacre, as a terrible tragedy, and an issue, that, it should be resolved between the Turkish people and the Armenian people.
We never denied it… We never challenged or questioned… We didn't use the words that you use… And it's not a moral question of, to use your words. We could use your words. Usually a certain word becomes a political issue. And it would be as if we, the Jewish people, would say to you or everybody else, 'Unless you use the word [Shoah] and Holocaust to describe the events of 1933-1945, unless you use our words, you are a Holocaust denier.' That's nonsense. We have used the word. We have used it in the context of what we believe in applying it. But we have never, never, in terms of an organization, and a people, denied the tragedy, of the massacre. But we haven't used the word that you want to use. And you use this, and this is for all you here now, not only to accuse us, but to point to the Anti-Defamation league, to prevent us from teaching diversity, I think that's wrong. But we've all, you know, wanted to share the pain. But no one can dictate to you to use the word that you want us to use. We will use the words that we feel comfortable with. And we've used the word genocide… And so now it's, "Not only do you have to use the word, but you have to support legislation in Congress,' which we don't, and we don't, we're "immoral," etc. And we have articulated our position. I've used the word genocide… Some people don't like exactly how we've formulated it, but that's what makes this country a democracy. And we have never denied it, we don't deny it, but again you don't have a right to dictate to us how the word should be formed, in what manner, and what shape…"
Flyers detailing the ADL's position on the Armenian Genocide, which were being distributed on the sidewalk in front of the Jewish Community Center, were destroyed by security guards.
The ANC of San Francisco advocates for the social, economic, cultural, and political rights of the area’s Armenian American community and promotes increased Armenian American civic participation at the grassroots and public policy levels.
Friday, April 11, 2008
Turkey blackmails Israel over Armenian Genocide

/PanARMENIAN.Net/ The chairman of the Foreign Affairs and Defense Committee in the Turkish parliament, Hasan Murat Mercan, has asked the Bureau of Israeli Prime Minister Ehud Olmert to cancel a scheduled discussion in the Knesset on the Armenian Genocide.
Mercan was in Israel this week at the head of a Turkish parliamentary delegation for talks with their Israeli counterparts. Talks included discussions on Iran, the Palestinians and Syria, but the main issue the Turkish delegation raised was an upcoming Knesset debate on the Armenian Genocide.
Advertisement "The Armenian issue is very sensitive for Turkey," the visitors told Yoram Turbowicz and Shalom Turgeman, two of Prime Minister Ehud Olmert’s most senior aides, adding that, "We would prefer if this discussion would not take place at this time in the Israeli parliament because it may harm the relations between the two countries." Turbowicz offered Israel’s official response, that the issue needed to be resolved between Turkey and Armenia in a professional manner, through the involvement of historians. "Israel certainly recognizes the strategic importance of its relations with Turkey, but there are subjects and parliamentary initiatives that are not related to the government," Turbowicz said. "As a government, we have no interest in undermining our ties with Turkey." "I am convinced that Israel recognizes the negative implications this may have on ties between the two countries," Mercan said, Haaretz reports
Thursday, April 10, 2008
ՍԵՐՈՒՆԴՆԵՐԻՆ ՓՈԽԱՆՑՎՈՂ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐԻ ՄԵՋ ՆՐԱ ՀԱՄԱՐ ԱՄԵՆԱԹԱՆԿԸ ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒՆ ԷՐ

Վիկտոր Համբարձումյանի կտակից
Ինձ հաջորդող սերունդներին, թոռներիս, ծոռներիս կտակում եմ տիրապետել հայոց լեզվին: Ամեն մեկը պետք է իր պարտքը համարի ուսումնասիրել հայոց լեզուն, գրագետ լինի հայերենից, անկախ այն բանից, թե քանի տոկոս է նրա մեջ հայկական արյունը: Այդ տոկոսը ոչինչ չի նշանակում:
Մենք փոխանցում ենք սերունդներին ոչ թե արյուն, այլ գաղափարներ եւ գաղափարների մեջ ինձ համար ամենաթանկը հայոց լեզուն է:
Այդ կապակցությամբ յուրաքանչյուր սերունդ պարտավոր է սովորեցնել հաջորդին հայոց լեզու:
Գիտցեք, որ իմ կյանքի ամենամեծ երջանկությունը եղել է ու կմնա, քանի ապրում եմ, հայոց լեզվին տիրապետելը:
Ցանկանում եմ երջանկություն բոլորիդ:
29.08.1994
Մայրենին ամեն ինչից վեր դասելու մեծերին բնորոշ այս մոտեցումն ավելի ազդու է դառնում, երբ այցելում ես Բյուրական, շրջում աշխարհահռչակ աստղագետի՝ թանգարան դարձած տանը, նստում իր իսկ ստեղծած եդեմական այգում: Լորենիների եւ սոճիների շվաքի տակ, կարմիր բռինչի հյութեղ ու բարբարիսի կիսաչոր պտուղները համտեսելիս երանելի զգացողություն ես ունենում, ասես հայտնվել ես Հայաստան աշխարհի այն անկյունում, ուր հասկացել ու սրբորեն պահպանել են տիեզերքի օրենքներն ու պատգամները՝ երկրային կյանքը դարձնելով դրախտավայր:
Իր կառուցած առանձնատանը Վիկտոր Համբարձումյանն ապրել է 46 տարի՝ գեղեցկուհի կնոջ՝ Վերա Ֆեոդորովնայի եւ 4 զավակների հետ: Նրա կենսագրությանը ծանոթանալիս առաջին հերթին հիանում ես հոր՝ Համազասպ Համբարձումյանի լայնախոհ կերպարով՝ բանաստեղծ, հին հունարենի մասնագետ, իր կյանքի մեծագույն ժամանակը նվիրած հույն պատմիչների բնագրերի թարգմանությանը:
Համբարձումյանների տոհմը սերում է Արեւմտյան Հայաստանից՝ Բայազետի Դիադին քաղաքում ծնված մահտեսի Համբարձումից: Դիադինում նրանք ապրել են մինչեւ 1828 թ. ռուս-թուրքական պատերազմը, որին հետեւած հայության բռնագաղթի ժամանակ եկել հասել են Սեւանի ավազան ու բնակվել Վարդենիսում, որտեղ էլ ծնվել է Համազասպ Համբարձումյանը, որը տարիներ անց պիտի հրաշալի կրթություն ստանար Թիֆլիսում, հենց այնտեղ էլ 1908-ին պիտի լույս աշխարհ գար որդին՝ Վիկտոր Համաբարձումյանը եւ համաշխարհային գիտության մեջ իրենով ճանաչելի դարձներ հայ ժողովրդին:
Երեք տարեկան հասակում նա արդեն տարբերվում է հասակակիցներից՝ աչքի ընկնելով հորից իրեն փոխանցված գիտության հանդեպ անհագ սիրով: Հայրը մեծ ուշադրություն է դարձնում նրա կրթությանը, ձգտելով բավարարել նրա հետաքրքրասիրությունը: 9-ամյա որդին սկսում է զբաղվել գիտությամբ, իսկ 11 տարեկանից՝ աստղագիտությամբ: Այդ տարիքում նա արդեն հայտնի էր որպես փոքրիկ գիտնական. 15 տարեկանում հարաբերականության տեսության մասին դասախոսություն էր կարդում պետհամալսարանում, նա այն հազվագյուտ ուսանողն էր, որը համալսարանն ավարտեց միջազգային ճանաչում ունեցող գիտնական դարձած:
Լենինգրադի Պուլկովոյի աստղադիտարանի ասպիրանտուրան 1928-ին ավարտելուց հետո այնտեղ ծավալում է գիտակրթական գործունեություն, սակայն Հայրենական պատերազմի տարիներին տեղափոխվում է բնակվելու Ելաբուգայում, որտեղից էլ 1943-ին վերադառնում է Հայաստան: 1946-ին հիմնում է Բյուրականի աստղադիտարանը, սկզբում ապրում է գյուղում, հետո՝ գիտնականների համար կառուցված ժամանակավոր կացարանում: Առանձնատունը կառուցելու հնարավորություն է ունենում Ստալինյան 2-րդ մրցանակը ստանալուց հետո:
Բնության ու գիտության հանդեպ տիեզերական սիրով օժտված Համբարձումյանն ուսումնասիրում է տիեզերքի խորհուրդները, ճանաչում անիմանալին, անանձնականը միախառնում անձնականին, սիրում ու սիրվում գեղեցկուհի կնոջից, որի հետ ամուսնանում է 24 տարեկանում, նրա հետ սիրո հարկի տակ ապրում են 63 տարի, աշխարհ բերում սիրո 4 պտուղ՝ 2 դուստր եւ 2 ուստր: Բոլորը դառնում են գիտնականներ՝ մաթեմատիկոսներ ու ֆիզիկոսներ, այդ բնագավառներում հասնում են հաջողության ու ճանաչման: Միջնեկ զավակները՝ Հեղինեն ու Ռաֆայելը բնակվում են Մոսկվայում, իսկ ավագն ու կրտսերը՝ Հայաստանում, Կարինեն ապրում է Աշտարակում, Ռուբենը՝ Երեւանում:
Համբարձումյանի մահից հետո՝ 1996-ից Բյուրականի նրա տունը դարձել է թանգարան, ուր ամեն ինչ պահպանվել է ճիշտ այնպես, ինչպես եղել է նրա կյանքի վերջին տարիներին, թերեւս մասնակի փոփոխություններով:
Տուն-թանգարանի պատերին նրա մանկության ու պատանեկության, ընտանեկան եւ աշխատանքային լուսանկարներն են, նաեւ սերունդներին թողած պատգամներն ու պատվիրանները, որոնք ամփոփված են կյանքի վերջին տարիներին գրած «Կտակում»:
Համբարձումյանի մասին հետաքրքրական պատմություններ է պատմում թանգարանի տնօրեն, աստղագետ Գրիգոր Բրուտյանը. «Դեռեւս խորհրդային տարիներին նա եղել է միջազգային աստղագիտության նախագահ, բոլոր երկրների ակադեմիաների անդամ, ստացել է իր ժամանակաշրջանի հեղինակավոր բոլոր մրցանակները, սակայն Երեւանի պետհամալսարանի վկայականը ստացել է ավարտելուց 50 տարի անց: Սա բացառիկ դեպք է պատմության մեջ: Իմացել է 7 լեզու՝ հայերեն, ռուսերեն, գերմաներեն, իսպաներեն, իտալերեն, կիսով չափ ֆրանսերեն ու վրացերեն: Սակայն այդ 7-ը պայմանական պետք է համարել, որովհետեւ նրա տանը պահվել է հոլանդերեն, նորվեգերեն, շվեդերեն, հունարեն լեզուներով գիտական գրականություն՝ գրքերի լուսանցքներում արված նշումներով: Բնական է, որ ինքն է արել: Ունեցել է նշյալ լեզուների բառարաններ, իսկ դա նշանակում է, որ Համբարձումյանն իմացել է եւս 7 լեզու:
Նրա տպագիր աշխատանքների ցանկը բավականին ընդարձակ է՝ հազարից ավելի, մաթեմատիկայի, կենսական ֆիզիկայի եւ աստղաֆիզիկայի վերաբերյալ: Նա եղել է բոլոր ժամանակների մեծագույն աստղաֆիզիկոսը, աստղագիտության մեջ գիտական նոր աշխարհայացքի ձեւավորողը: Տիեզերքի մասին գիտական շատ պատկերացումներ նրան են պատկանում: Ապրել է պարզ կենցաղով, քնել է սովորական չոր թախտի վրա, գլուխը պատից մեկուսացնելու համար ստվարաթուղթ է փակցրել պատին, սափրվել է հորից մնացած սեղանի հայելու առջեւ: Տան կահույքի մի մասը նույնպես հայրիկից է մնացել: Երկրորդ հարկի պատշգամբից բացվում է սքանչելի տեսարան՝ Արարատն իր վեհաշուք պատկերով: Նրա ննջարանում պահվում է ամենատխուր բանը՝ գիպսե դիմակը, որը նրա մահվան հաջորդ օրը հանել է քանդակագործ Խաչիկ Իսկանդարյանը: Այստեղ է նաեւ այն բազկաթոռը, որի վրա հոգին ավանդել է մեծանուն գիտնականը»:
Թանգարան այցելողների թիվը տարեկան հասնում է մոտ 5 հազարի, թանգարանը Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ստորաբաժանումն է, չափազանց աղքատիկ ֆինանսավորմամբ, հաստիքների սահմանափակ թվով՝ ընդամենը 5: «Փաստացի ավելի շատ ենք աշխատում, որպեսզի գործը գլուխ բերենք: Ջանում ենք մեր միջոցներով եւ անձնական կապերով ստեղծել թանգարանի կայքէջը, դրանով հիմնականում զբաղվում են Համբարձումյանի զավակները: Հասկանալի է, որ առանց կայքէջի թանգարանը չի կարող միջազգային կապեր ստեղծել»:
Բրուտյանը խնամում է նաեւ Համբարձումյանի այգին՝ 6,5 հազար քմ, որը պատկանում է թանգարանին: «Մեզ համար ամենաթանկը Համբարձումյանի հիշատակն է, նրա պես հռչակավոր մարդը, հասկանալի է, իր տանը ոսկի ու թանկարժեք քարեր չէր պահի: Նրա մտքի թանկարժեք բեկորները պահպանվում են արխիվում, որից կարող է օգտվել ամեն ոք՝ հոգաբարձուների խորհրդի թույլտվությամբ, իհարկե` թանգարանից դուրս չտանելու պայմանով: Համբարձումյանի արխիվն արժեքավոր է թե՛ գիտական, թե՛ պատմական առումներով: Ցավոք, այս տարի չհասցրեցինք որեւէ գիրք հրատարակել՝ անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցներ չունենալու պատճառով: Ի վերջո, ամեն ինչ հանգում է դրան: Արխիվը դասակարգելու համար թանգարանը կարիք ունի նոր հաստիքների: Համազասպ Համբարձումյանի արխիվը նույնպես դասակարգված չէ, բոլոր գրությունները թղթապանակների մեջ են, ճիշտ այն վիճակում, ինչ ընտանիքի անդամները հանձնել են ակադեմիայի հիմնարար գրադարանին, որն էլ անցած տարի փոխանցեց մեզ: Սակայն ունենք պահպանության խնդիր, որովհետեւ թանգարանը ձմռանը չի ջեռուցվում: Հիմա հատուկ ծրագիր է պետք դրանցով հիմնովին զբաղվելու համար: Ցավոք, մեզանում գիտության հանդեպ հետաքրքրություն չկա, արխիվային նյութերը միայն աստղագիտության վերաբերյալ չեն, այլեւ հայագիտության: Վիկտոր Համբարձումյանը միայն աստղագետ չէր, նա մեր պատմության մի մասն էր: Զբաղեցրել է վարչական պաշտոններ, 50 տարի ղեկավարել է Հայաստանի գիտությունների ակադեմիան՝ 46 տարի որպես նախագահ, 4 տարի՝ փոխնախագահ: Նրա գործունեությունը կապված է նաեւ քաղաքական անցուդարձի հետ, հիշենք Արցախյան շարժման ժամանակ նրա ելույթները, հացադուլ հայտարարելը: Այդ ամենի մասին կան փաստաթղթեր, գրություններ, որոնք պետք է հետազոտել: Համբարձումյանի արխիվը հետազոտելը նշանակում է ուսումնասիրել մեր երեկվա ու 50 տարի առաջվա պատմությունը: Սա միայն աստղագիտության խնդիր չէ: Նրա արխիվը պահպանելու լավագույն ձեւը հետազոտելն ու հրատարակելն է», ասում է Բրուտյանը:
2003-ից ամեն տարի, Համբարձումյանի ծննդյան օրը՝ սեպտեմբերի 18-ին, տուն-թանգարանում անցկացվում են համբարձումյանական ընթերցումներ: Մասնակիցները, մոտ 50 հոգի, նախ այցելում են նրա շիրմին, ապա հավաքվում թանգարանի այգում ստեղծված բացօթյա լսարանում՝ ունկնդրելու զեկուցումներ գիտության տարբեր բնագավառների վերաբերյալ: «Սկզբում զեկուցումները միայն աստղագիտության վերաբերյալ էին, բայց հետո մեր մոտեցումը փոխվեց, որոշեցինք ընդգրկել գիտության բոլոր ոլորտները, նաեւ հայագիտությունը՝ հաշվի առնելով Համբարձումյանի լայնածավալ գործունեությունը: Նրա ավանդներին հետեւելով` մեծ տեղ ենք տալիս հատկապես նորարարական աշխատանքներին, որոնք, կարելի է ասել, ամբողջովին ընդունված չեն գիտական հասարակության կողմից, բայց շատ մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում եւ շատ կարեւոր են: 100-ամյակի կապակցությամբ բազմաթիվ միջոցառումների թվում կանցկացնենք նաեւ ընթերցումներ, իսկ եթե ծննդյան օրը տեղի ունենա հոբելյանական խոշոր միջոցառում, ընթերցումները կհետաձգենք հաջորդ օրերին: Տեսնենք, ինչպես կլինի»:
Վիկտոր Համբարձումյանի տուն-թանգարանում իմ անցկացրած մոտ 5 ժամերն այնքան լեցուն էին ու հանգստաբեր, որ վերադառնալիս Երեւանն ինձ թվաց էլ ավելի անտանելի, բազմաժխոր եւ անդեմ: Երեւանյան ժխոր մտնելիս հասկացա, որ իմաստնությամբ եւ արվեստով լի Համբարձումյանի կյանքի հետ շփումը նման էր տիեզերքում լինելուն:
ՌՈՒԶԱՆ ՊՈՂՈՍՅԱՆ, Բյուրական-Երեւան
ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀՐԱՄԱՅԱԿԱՆԸ` ՍԵՐԺ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ ԵԼՈՒՅԹՈՒՄ

ՄԱՐԻԵՏԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Երեկ Հայաստանում փակվեց մի ժամանակաշրջան եւ բացվեց նորը: Ինչ է բերելու այդ նորը` գուցե շատ ենթադրելու բան կա, եւ դրա համար` առատ նյութ, սակայն Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի ելույթը երդմնառությունից մի պահ հետո արդեն այդ նորի շեշտադրումները կրում էր:
«Ես գիտակցում եմ, որ ստանձնել եմ հսկայական պատասխանատվություն, գիտեմ, որ լինելու եմ այն մարդը, ում պատասխանատու եք համարելու ամեն ինչի համար: Ես երաշխավորում եմ, որ այդ պատասխանատվությունից չեմ խուսափելու... Ես այդ պատասխանատվության չափը գիտակցում եմ հիմա ու գիտակցելու եմ առաջիկա հինգ տարիներին, յուրաքանչյուր օր: Ես պատվով եմ կրելու Հայաստանի Հանրապետության բոլոր քաղաքացիների նախագահը լինելու պատասխանատվությունը»: Վերջին միտքը մենք ուզում էինք լսել ե՛ւ 1996-ին, ե՛ւ 2003-ին, երբ Հայաստանում քաղաքական բեւեռացում կար, երբ հասարակությունն էլի բանակների էր բաժանվել. երդվող նախագահները պետք է հավաստիացումներ տային երկու բանակներին էլ, սակայն առաջինի դեպքում դա չհնչեց, երկրորդի դեպքում՝ հնչեց մասամբ: Երեւի էվոլյուցիան իր աստիճանական վարքագիծն այս դեպքում իսկապես դրսեւորեց` երկրի նոր նախագահը պահ անգամ չվարանեց ասելու բաներ, որոնք, այո, նրանից սպասում էին, բայց նաեւ ամեն ոք չէր կարող մի քայլ հետ գնալ, մի շյուղ այն կողմ դնել նախագահի պաշտոնի բարձր նշաձողից եւ դրանք արտասանել: Այո, այս բանը մենք սպասում էինք լսել երկրի նախագահից, քանի որ այս պահին բոլորին դիմելու, ողջ հասարակության, անգամ իրեն չընտրած հատվածի համար ե՛ւ պատասխանատվություն ստանձնելու, ե՛ւ հոգածության կարիքը կա, եւ նոր նախագահը չտատանվեց դիմել բոլորին, թեեւ մեկ ամիս առաջ դառնություն ու ցավ էր զգացել նույն ժողովրդի ինչ-որ հատվածի հնչեցրած ինչ-որ որակումներից. «Մեր ժողովրդի մի մասը պաշտպանել է այլ թեկնածուների, ու ես հիմա դիմում եմ նրանց: Դուք իրավունք ունեիք քվեարկելու ոչ իմ օգտին, սակայն ես իրավունք չունեմ չլինելու ձեր նախագահը: Մենք չպետք է բաժանվենք, մենք չպետք է մեր ժողովրդի մի մասի ու մյուսի միջեւ անջրպետներ ստեղծենք, չպետք է անհաղորդ լինենք միմյանց մտահոգության ու ցավի նկատմամբ, չպետք է դուրս գանք փոխադարձ հասանելիության սահմանից: Եթե անգամ մեր միջեւ չհասկացվածության պատ կա, կո՛չ եմ անում, եկեք քանդենք այդ պատը»:
Փոփոխությունների հրամայականը, փոփոխություններին հասարակության սպասումը եւս արտացոլվեց նախագահի ելույթում. «Այսօր ես փոփոխությունների կոչ եմ անում, եւ մենք կրկին ազդարարում ենք փոփոխությունների նոր սկիզբը: Յուրաքանչյուրը պետք է պատրաստ լինի փոփոխությունները սկսել հենց իրենից»: Մնում է, որ սրանք չմնան լոկ խոսքեր եւ իրենց արտացոլումը գտնեն նախագահի հենց առաջին հրամանագրերում:
Ս. Սարգսյանը մի քայլ էլ առաջ դրեց այս բոլորից դեպի իր ընդդիմախոսներն` ասելով. «Չնայած այս նախընտրական արշավը սուր էր ու զերծ չէր անգամ վիրավորանքներից, ես ցանկանում եմ շնորհակալություն հայտնել իմ ընդդիմախոսներին` պայքարի համար, առանձնակի շնորհակալությունս ուղղելով նրանց, ովքեր արժանապատվորեն ընդունեցին իրենց պարտությունը, նրանց, ովքեր սեղմեցին համագործակցության համար պարզված ձեռքը, ընդունելով միասին համախմբված Հայաստանի Հանրապետությունը շենացնելու առաջարկը»: Այսինքն` անկախ նրանից, թե ինչպիսի անձնական հատկանիշներ ու որակներ ունի նոր նախագահը` նա հասկանալ է տալիս ի սկզբանե, որ բարձր պաշտոնը պարտադրում է իրեն վեր լինել մարդկային ու անձնական ամեն տեսակ նեղացածություններից, ամբիցիաներից եւ մանրախնդրությունից ու գործել բացառապես երկրի շահերից ելնելով: Էլի հուսանք, որ սա լոկ խոսք չի լինելու` ասված հանդիսավորության պարտադրանքով եւ տարբեր միջազգային կառույցներից ներկա ուշադիր ականջների առկայության պատճառով:
Իսկ ո՞ր հայի ականջին հաճո չէ այսպիսի խոստումներ լսելը, այն էլ հրապարակային եւ ի տես ամբողջ աշխարհի. «Կառուցելու ենք այն Հայաստանը, որը կմիավորի համայն հայությանը, այնպիսի Հայաստան, որը կլինի բոլոր հայերի հայրենիքը»: Էլի խոստում չմնալու հույս փայփայենք: Ս. Սարգսյանը նաեւ պատգամներ ուղարկեց քաղաքական բոլոր ուժերին. «Ես համագործակցության եզրեր եմ փնտրելու բոլոր քաղաքական ուժերի հետ: Իմ ջանքերն ուղղված են լինելու համազգային նպատակների իրագործմանը, սերունդների միջեւ կապն առավել ամրապնդելուն, տարբեր սոցիալական խմբերի շահերը համատեղելուն, ազգային փոքրամասնությունների ու հայապահպանության խնդիրներին»: Տա Աստված: Այս մի խոստումի համար տասնապատիկ ջանք է պետք թափել` սա ե՛ւ եթերային քաղաքականությունն է ներառում, ե՛ւ նոր, կրթված սերնդի դաստիարակումը, ե՛ւ մեծ միջոցների ներդրումը` բարձրարժեք նախագծեր իրականացնելով եւ մտավորականության հանդեպ հասարակության վերաբերմունքն իրապես փոխելով. «Ես խրախուսելու եմ մտավորականության հանդեպ վերաբերմունքի փոփոխությունը մեր երկրում», խոսքն այս խոստմանն է վերաբերում:
Սերժ Սարգսյանը չշրջանցեց մարտի 1-ի թեման, եւ դա, կարծում ենք, նրա օգտին է խոսում:
«Այս արարողությունը տեղի է ունենում ցավալի իրադարձություններից շուրջ մեկ ամիս անց, իրադարձություններ, որոնց թողած վերքերը դեռ թարմ են: Այդ վերքերը բոլորիս ցավ ու դառնություն պատճառեցին: Այսօր ես հորդորում եմ առաջ նայել, միասնաբար փնտրել ու գտնել ապաքինման ու համախմբման ճանապարհը, վաղվա Հայաստանի զարգացման ճանապարհը: Ես համոզված եմ, որ մենք չենք կարողանա ունենալ իրական ու շոշափելի հաջողություններ ապագայում, եթե չսերտենք անցյալի դասերը: Տեղի ունեցածը բոլորիս համար պետք է զգոնության ու սթափության դաս լինի, պետք է բոլորիս ստիպի աշխատել կրկնակի եռանդով ու նվիրումով»:
Ահա այսպիսի ելույթն իսկապես փոփոխությունների սկիզբ ազդարարող ելույթ է, չի կարող մեկն այսպես խոսել, սակայն շատ բան չփոխել երկրում, պարտավորված է պարզապես: Իսկ փոփոխություններն անհրաժեշտ են այս պահին օդի ու ջրի պես. նախ ներսի` հասարակության ու երկրի զարգացման համար, ու նաեւ` դրսի, քանի որ Հայաստանը կղզի չէ, այլ գլոբալ աշխարհի մի կարեւոր բաղկացուցիչը:
Zeev Elkin: unlike Armenians, Turks quickly reacted to Armenian Genocide debate in Knesset

It’s impossible to foretell the result of the Armenian Genocide discussion in the Knesset, chairman of the Israel-Armenia group, Kadima’s Zeev Elkin told a PanARMENIAN.Net reporter.
“The issue will be discussed. It’s already an achievement, as the Armenian Genocide has not been touched upon for the past 20 years in Israel. Turkish and Azeri lobbies reacted to the event quickly. Unfortunately, I can’t tell the same about Armenia and Armenian Diaspora,” he said.
“Certainly, the discussion will not take shape of a bill but in case of success, we can pass a declaration on the Armenian Genocide,” Mr Elkin said.
He reminded that the initiative is exercised every year, dated to April 24. “However, this time it was backed not only by the opposition but also by parties serving on the coalition. As for me, I was guided by moral reasons because I know the history,” he said.
Mr Elkin also informed that a course Armenian Studies is taught at Jerusalem University. “The course includes Armenian history, the Armenian language and also the Armenian Genocide,” he said.
On 26 March, the Knesset decided to bring the Armenian Genocide issue into discussion in one of parliamentary committees. Zeev Elkin offered to debate in the committee on education and culture while Joseph Shagal insisted on discussions in committee on external affairs and defense.
Wednesday, April 09, 2008
Armenian Genocide and the Jews
Russian language news program from Israel. Click on the title to view the video clip
Lets not forget who were the ones committing the Armenian Genocide, The Young Turks who were mostly Donme Jews from Tessaloniki who had converted to Islam to carry out their horrible Zionist program, which was to alienate Muslims and Christians by mass killing all christian armenians in Western Armenia (nowdays Turkey)
Lets not forget who were the ones committing the Armenian Genocide, The Young Turks who were mostly Donme Jews from Tessaloniki who had converted to Islam to carry out their horrible Zionist program, which was to alienate Muslims and Christians by mass killing all christian armenians in Western Armenia (nowdays Turkey)
ՕՍԿԱՆՅԱՆԸ ԳՆՈՒՄ Է, ԻՍԿ ԹԵ Ո՞Վ Է ԳԱԼԻՍ` ՉԵՆ ԱՍՈՒՄ
Կունենա՞նք նախաձեռնող արտաքին գիծ, թե ավանդույթի համաձայն, երանի կտանք գնացածին...
Ա. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ.
Ասում են, թե կյանքը պատահականությունների, զուգադիպությունների շարան է, անկանոն կանոնավորված շարժում, ընթացք, որ ավելի հաճախ իներցիոն բնութագրականներ ունի, քան պատճառահետեւանքային կապ կամ հիմնավորվածություն: Սակայն այս որակումները բնավ էլ քաղաքականությանը չեն վերաբերում, առավել եւս` արտաքին, քանի որ այստեղ իրավիճակն այնպիսին է, որ բոլոր հնարավոր ու անհնար պատահականություններն ու գիտակցված եւ ծրագրված քայլերը պետք է հաշվի առնվեն:
Վաղը, մեր տեղեկություններով, Հայաստանի արտգործնախարարությունում նախարար Վարդան Օսկանյանը հրաժեշտ է տալու իր ղեկավարած գերատեսչության աշխատակիցներին: Ու, թերեւս, արտաքին իրականության վերջին իրադարձությունների ֆոնին տարիների վաստակն ու կոմպլեմենտարության արդյունքում ձեւավորված սարսափելի զգուշավորությունը պետք է հասնեին իրենց տրամաբանական ավարտին:
Վարդան Օսկանյանն այլեւս արտգործնախարար չի լինի վաղը, իսկ այսօր դեռ պատասխանատուն է արտաքին քաղաքականության վերջին շրջանի անհաջողությունների ու մեկընդմիշտ մնալու է կրողը նաեւ նույն այդ քաղաքական ասպարեզի հաջողությունների: Ամեն դեպքում, որքան էլ շնորհակալանքի ու գնահատանքի արժանի լինի արտգործնախարարը, բնավ էլ դա չի որոշում այսօրվա արտաքին քաղաքական իրավիճակի թուլությունը:
Հայաստանն արդեն մի երկար ժամանակ կարիք ունի նախաձեռնող, համարձակ քայլերի գնացող արտաքին քաղաքականության, որ վերջին շրջանում հավասարապես չէին դրսեւորում ոչ միայն արտգործնախարարը, այլեւ երկրի նախագահը: Մյուս կողմից, մի շարք օրախնդիր հարցեր բարդագույն իրողությունների առաջ կարող են կանգնեցնել արտգործնախարարության ղեկավար դառնալու նկրտումներ ունեցող ուզածդ մեկին:
Մասնավորապես, ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում Ադրբեջանի անցկացրած բանաձեւից հետո նույն այդ որակի հարթակներում Հայաստանը ինքնադրսեւորման խնդիր ունի: Այս առնչությամբ էլ արտգործնախարարությունը ժամանակին գործելու փոխարեն նախընտրեց պաշտպանվել, թե բանաձեւը իրավական ուժ չունեցող խորհրդատվական փաստաթուղթ է, մինչդեռ պետք էր նախապես անել հնարավորը ոչ թե մի քանի երկրների ձեռնպահ մնալով գոհանալու, այլ կողմ արտահայտվողներին տարհամոզելու ուղղությամբ:
Չարվեց, ճիշտ այնպես, ինչպես ՀՀ մի շարք ներկայացուցչություններում, դեսպանություններում, հյուպատոսություններում: Եվ քանի որ մարտյան իրադարձություններն ի հայտ բերեցին նաեւ արտգործնախարարության համակարգում կադրային խնդիրներ, ակնհայտ դարձավ, որ աշխատելը տվյալ դեպքում գերադասելի չի եղել չաշխատելուց: Արդյունքներն էլ, ինչպես տեսնում ենք, իրենց սպասել չտվեցին:
Եվս մեկ օրինակ կարելի է բերել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բանակցություններում միջնորդական առաքելություն իրականացնող ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հետ հայաստանյան հարաբերությունների տիրույթից: Մասնավորապես, այսօր Հայաստանի նախագահի երդմնակալության արարողությանը կմասնակցի ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ, ԱՄՆ պետքարտուղարի օգնականի տեղակալ, ԱՄՆ Հադսոնի ինստիտուտի եվրասիական քաղաքականության հարցերով ծրագրի ղեկավար Զեյնո Բարանի ամուսին Մեթյու Բրայզան:
Եթե հաշվի առնենք միայն վերը նշվածը, արդեն իսկ բավարար է շատախոս, ամեն առիթով չգիտես էլ ինչ տրամաբանությամբ ամերիկյան գնահատականներով ամեն ինչ հեղեղող Բրայզային Մինսկի խմբից դուրս հրավիրելու համար: Իսկ եթե հավելենք, որ ղարաբաղյան հարցում միջնորդ ներկայացվող Բրայզան ինքն իրեն մասնագետ դիվանագետ է որակում կնոջ հետ հարաբերություններում իր աշխատանքի անկախությունը պահելու հարցում այն դեպքում, երբ նույն Զեյնո Բարանը արդեն որերորդ անգամ ադրբեջանամետ դիրքորոշումներով հարցազրույցներ է տալիս, այցելում է սիրելի հարեւաններին ու արժանանում Ալիեւի ընդունելությանը, ապա Հայաստանի արտգործնախարարության լռությունը ուղղակի սխալ է` ինչքան էլ կոմպլեմենտար լինի մեր կեցվածքը:
Ամեն դեպքում, Օսկանյանի հետ թերեւս փակենք նաեւ կոմպլեմենտարության շրջանը... Ու դառնանք ավելի նախաձեռնող, սակայն ո՞ւմ հետ` սա դեռ մնում է խնդիր: Շրջանառվող հավանական թեկնածուական անուններից դժվար է որեւէ մեկի պարագայում արտաքին քաղաքականության հաջողությունների մասին երազելը, թերեւս բացառությամբ Ֆրանսիայում Հայաստանի դեսպան Էդուարդ Նալբանդյանի պարագայի, որ եւս, իր հերթին, ոչ մի երաշխավորված վիճակի հնարավորության մասին մտածելու առիթ չի տալիս:
Ա. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ.
Ասում են, թե կյանքը պատահականությունների, զուգադիպությունների շարան է, անկանոն կանոնավորված շարժում, ընթացք, որ ավելի հաճախ իներցիոն բնութագրականներ ունի, քան պատճառահետեւանքային կապ կամ հիմնավորվածություն: Սակայն այս որակումները բնավ էլ քաղաքականությանը չեն վերաբերում, առավել եւս` արտաքին, քանի որ այստեղ իրավիճակն այնպիսին է, որ բոլոր հնարավոր ու անհնար պատահականություններն ու գիտակցված եւ ծրագրված քայլերը պետք է հաշվի առնվեն:
Վաղը, մեր տեղեկություններով, Հայաստանի արտգործնախարարությունում նախարար Վարդան Օսկանյանը հրաժեշտ է տալու իր ղեկավարած գերատեսչության աշխատակիցներին: Ու, թերեւս, արտաքին իրականության վերջին իրադարձությունների ֆոնին տարիների վաստակն ու կոմպլեմենտարության արդյունքում ձեւավորված սարսափելի զգուշավորությունը պետք է հասնեին իրենց տրամաբանական ավարտին:
Վարդան Օսկանյանն այլեւս արտգործնախարար չի լինի վաղը, իսկ այսօր դեռ պատասխանատուն է արտաքին քաղաքականության վերջին շրջանի անհաջողությունների ու մեկընդմիշտ մնալու է կրողը նաեւ նույն այդ քաղաքական ասպարեզի հաջողությունների: Ամեն դեպքում, որքան էլ շնորհակալանքի ու գնահատանքի արժանի լինի արտգործնախարարը, բնավ էլ դա չի որոշում այսօրվա արտաքին քաղաքական իրավիճակի թուլությունը:
Հայաստանն արդեն մի երկար ժամանակ կարիք ունի նախաձեռնող, համարձակ քայլերի գնացող արտաքին քաղաքականության, որ վերջին շրջանում հավասարապես չէին դրսեւորում ոչ միայն արտգործնախարարը, այլեւ երկրի նախագահը: Մյուս կողմից, մի շարք օրախնդիր հարցեր բարդագույն իրողությունների առաջ կարող են կանգնեցնել արտգործնախարարության ղեկավար դառնալու նկրտումներ ունեցող ուզածդ մեկին:
Մասնավորապես, ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում Ադրբեջանի անցկացրած բանաձեւից հետո նույն այդ որակի հարթակներում Հայաստանը ինքնադրսեւորման խնդիր ունի: Այս առնչությամբ էլ արտգործնախարարությունը ժամանակին գործելու փոխարեն նախընտրեց պաշտպանվել, թե բանաձեւը իրավական ուժ չունեցող խորհրդատվական փաստաթուղթ է, մինչդեռ պետք էր նախապես անել հնարավորը ոչ թե մի քանի երկրների ձեռնպահ մնալով գոհանալու, այլ կողմ արտահայտվողներին տարհամոզելու ուղղությամբ:
Չարվեց, ճիշտ այնպես, ինչպես ՀՀ մի շարք ներկայացուցչություններում, դեսպանություններում, հյուպատոսություններում: Եվ քանի որ մարտյան իրադարձություններն ի հայտ բերեցին նաեւ արտգործնախարարության համակարգում կադրային խնդիրներ, ակնհայտ դարձավ, որ աշխատելը տվյալ դեպքում գերադասելի չի եղել չաշխատելուց: Արդյունքներն էլ, ինչպես տեսնում ենք, իրենց սպասել չտվեցին:
Եվս մեկ օրինակ կարելի է բերել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բանակցություններում միջնորդական առաքելություն իրականացնող ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հետ հայաստանյան հարաբերությունների տիրույթից: Մասնավորապես, այսօր Հայաստանի նախագահի երդմնակալության արարողությանը կմասնակցի ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ, ԱՄՆ պետքարտուղարի օգնականի տեղակալ, ԱՄՆ Հադսոնի ինստիտուտի եվրասիական քաղաքականության հարցերով ծրագրի ղեկավար Զեյնո Բարանի ամուսին Մեթյու Բրայզան:
Եթե հաշվի առնենք միայն վերը նշվածը, արդեն իսկ բավարար է շատախոս, ամեն առիթով չգիտես էլ ինչ տրամաբանությամբ ամերիկյան գնահատականներով ամեն ինչ հեղեղող Բրայզային Մինսկի խմբից դուրս հրավիրելու համար: Իսկ եթե հավելենք, որ ղարաբաղյան հարցում միջնորդ ներկայացվող Բրայզան ինքն իրեն մասնագետ դիվանագետ է որակում կնոջ հետ հարաբերություններում իր աշխատանքի անկախությունը պահելու հարցում այն դեպքում, երբ նույն Զեյնո Բարանը արդեն որերորդ անգամ ադրբեջանամետ դիրքորոշումներով հարցազրույցներ է տալիս, այցելում է սիրելի հարեւաններին ու արժանանում Ալիեւի ընդունելությանը, ապա Հայաստանի արտգործնախարարության լռությունը ուղղակի սխալ է` ինչքան էլ կոմպլեմենտար լինի մեր կեցվածքը:
Ամեն դեպքում, Օսկանյանի հետ թերեւս փակենք նաեւ կոմպլեմենտարության շրջանը... Ու դառնանք ավելի նախաձեռնող, սակայն ո՞ւմ հետ` սա դեռ մնում է խնդիր: Շրջանառվող հավանական թեկնածուական անուններից դժվար է որեւէ մեկի պարագայում արտաքին քաղաքականության հաջողությունների մասին երազելը, թերեւս բացառությամբ Ֆրանսիայում Հայաստանի դեսպան Էդուարդ Նալբանդյանի պարագայի, որ եւս, իր հերթին, ոչ մի երաշխավորված վիճակի հնարավորության մասին մտածելու առիթ չի տալիս:
Genocide Photo Included In Video about Problems of Turkish Women
ANKARA (Noyan Tapan)--A photo of Armenians subjected to deportation during the Armenian Genocide was included in the documentary about problems of the Turkish women. According to the Radical daily newspaper, the documentary was screened at a forum of the union of women of the ruling Justice and Development Party (AKP), where Turkish Prime Mininster Recep Tayyip Erdogan was present. The documentary presented the hardships of Turkish women before the declaration of the Republic of Turkey and their achievements in the years of the Republic. The photographs featuring Armenian Genocide victims were from the famed Armin Wagner collection, one of the most comprehensive photo archives of the Genocide. The photo depicted an Armenian woman holding a child in her arms, with others moving behind. The Vatan daily newspaper called the occurrence a “stunning mistake.” In a related matter, the Turkish ministry of education in 2007 published geography textbooks for high school seniors, in which Mount Ararat was referred to as Mount Ararat, instead of the usual Turkish moniker Agri Dagi. According to the Jahan news agency, the Turkish teachers and scientists union expressed its concern over what it called the minsitry of education's "inexcusable mistake." "This error in geography textbooks approved by the ministry in 2007 is inexcusable because the name %u218Ararat' has become a symbol of the so-called Armenian Genocide today," said Ismail Koncuk, chairman of the teachers' union, adding that such activities of the Turkish ministry of education "contribute to Armenian propaganda".
Armenia Must Begin Resettling Liberated Territories, Says Hovannesian
YEREVAN (Armenpress)-Armenia must begin resettling Artsakh's liberated territories, including the strategic Kashatagh region (Lachin), Armenian Revolutionary Federation Bureau member Vahan Hovannesian said Tuesday during a session of the Armenian National Assembly. Hovannesian, who is a member of Armenia's parliament, said it is time to respond to Azerbaijan's ongoing efforts to invalidate the people of Karabakh's right to self-determination. "Armenia's inner tensions are being used against our people to jeopardize or statehood and the independence of Arstakh," he stressed. "We cannot remain indifferent and must confront these challenges." The strengthening and development of Karabakh and the strategic Kashatagh region between the two Armenian Republics cannot be done by charity alone, he added, pointing to the conclusions of an international conference on the issue held late last month. The conference, devoted to the development of the Karabakh's Kashatagh region, took place from March 28-30 in the town of Berdzor, Kashatagh's regional center. The conclusion of that conference was that Kashatagh and Karabakh are vital to the national security of Armenia and must be given full attention, Hovannesian said. According to him, the National Assembly will approve an interest free credit for Nagorno-Karabakh when it approves next year's budget
Monday, April 07, 2008
ՌՈՒՍԱՍՏԱՆՅԱՆ ԱՐԴԻ ԲԻԶՆԵՍԻ ՆՇԱՆԱՎՈՐ ՀԱՅԵՐԸ

ԽԱՉԱՏՈՒՐ ԴԱԴԱՅԱՆ
2008 թ. ՀՀ նախագահական ընտրությունների քարոզարշավի ընթացքում ապագա նախագահ Սերժ Սարգսյանը բազմիցս հայտարարում էր. «Իմ ծրագրի ողնաշարը համայն հայության ողջ ներուժը հայտնաբերելն ու օգտագործելն է»: Մեր հոդվածաշարը միտված է հայտնաբերելուն՝ ներկայացնել հայության մեկ հատվածի՝ ռազմավարական դաշնակից Ռուսաստանում բնակվողների տնտեսական ներուժը: Ուսումնասիրել ենք Ռուսաստանի 57 բնակավայրերում ապրող 205 անձանց կենսագործունեությունը: Ընդ որում, ընտրել ենք առաջին դեմքերին՝ ընկերությունների, ձեռնարկությունների, ֆիրմաների, կազմակերպությունների ղեկավարներին, բացառությամբ որոշ մարդկանց, որոնք անվանապես զբաղեցնելով նվազ պաշտոններ, այդուհանդերձ արձանագրել են աներկբա հաջողություններ: Ցանկի թվաբանական պարզ համադրումը ի ցույց է դնում հայկականե բիզնես-նախասիրությունների 6 հիմնական խումբ. ա) բանկային եւ ֆինանսավարկային (36 հոգի), բ) շինարարություն (կառուցում, շինանյութերի արտադրություն եւ վաճառք՝ 17 հոգի), գ) նավթային եւ գազային բիզնես (արդյունահանում, վերամշակում եւ վաճառք՝ 14 անձ), դ/տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ (17 հոգի), զ) ապահովագրություն, որը չնայած ներկայացված է ընդամենը 9 անձով, սակայն ֆինանսական հատույցի ցուցանիշով զիջում է միայն առաջին խմբին եւ ե) զանգվածային լրատվամիջոցների ոլորտ (11 հոգի): Մյուսները տնտեսության գրեթե բոլոր ոլորտների ներկայացուցիչներ են:
Հավելենք նաեւ, որ 77 հոգի ծնունդով Հայաստանից է, 17-ը՝ Վրաստանից, 9-ը՝ Ադրբեջանից, մյուսները ծնվել են Ռուսաստանում:
Հոդվածաշարը, բնականաբար, սկսում ենք ամենանշանավոր հայով:
2008 թ. ՀՀ նախագահական ընտրությունների քարոզարշավի ընթացքում ապագա նախագահ Սերժ Սարգսյանը բազմիցս հայտարարում էր. «Իմ ծրագրի ողնաշարը համայն հայության ողջ ներուժը հայտնաբերելն ու օգտագործելն է»: Մեր հոդվածաշարը միտված է հայտնաբերելուն՝ ներկայացնել հայության մեկ հատվածի՝ ռազմավարական դաշնակից Ռուսաստանում բնակվողների տնտեսական ներուժը: Ուսումնասիրել ենք Ռուսաստանի 57 բնակավայրերում ապրող 205 անձանց կենսագործունեությունը: Ընդ որում, ընտրել ենք առաջին դեմքերին՝ ընկերությունների, ձեռնարկությունների, ֆիրմաների, կազմակերպությունների ղեկավարներին, բացառությամբ որոշ մարդկանց, որոնք անվանապես զբաղեցնելով նվազ պաշտոններ, այդուհանդերձ արձանագրել են աներկբա հաջողություններ: Ցանկի թվաբանական պարզ համադրումը ի ցույց է դնում հայկականե բիզնես-նախասիրությունների 6 հիմնական խումբ. ա) բանկային եւ ֆինանսավարկային (36 հոգի), բ) շինարարություն (կառուցում, շինանյութերի արտադրություն եւ վաճառք՝ 17 հոգի), գ) նավթային եւ գազային բիզնես (արդյունահանում, վերամշակում եւ վաճառք՝ 14 անձ), դ/տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ (17 հոգի), զ) ապահովագրություն, որը չնայած ներկայացված է ընդամենը 9 անձով, սակայն ֆինանսական հատույցի ցուցանիշով զիջում է միայն առաջին խմբին եւ ե) զանգվածային լրատվամիջոցների ոլորտ (11 հոգի): Մյուսները տնտեսության գրեթե բոլոր ոլորտների ներկայացուցիչներ են:
Հավելենք նաեւ, որ 77 հոգի ծնունդով Հայաստանից է, 17-ը՝ Վրաստանից, 9-ը՝ Ադրբեջանից, մյուսները ծնվել են Ռուսաստանում:
Հոդվածաշարը, բնականաբար, սկսում ենք ամենանշանավոր հայով:
ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ՀԱՆՃԱՐԸ
Այս տարվա մայիսի 25-ին կբոլորի Ռուսաստանի բիզնես-սերուցքի ներկայացուցիչներից մեկի՝ «Տրոյկա դիալոգ» ներդրումային ընկերությունների խմբի տնօրենների խորհրդի նախագահ Ռուբեն Կարլենի Վարդանյանի 40-ամյակը: Նա ոչ միայն անկախ Ռուսաստանի արդյունք է, այլեւ այդ երկրի նոր տնտեսության հենասյուն-կառուցողներից , եւ նրա մասին ցանկացած լրագրային հրապարակում դատապարտված է լինելու սոսկ մի հպանցիկ, աղոտ ակնարկ:
Էրզրումցի պապ Համո Վարդանյանը 7-ամյա հասակում փրկվել էր ցեղասպանությունից, գաղթել Երեւան ու դարձել պատմագիտության պրոֆեսոր: Ճարտարապետության պրոֆեսոր հայրը երկար տարիներ դասավանդել էր Երեւանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում: Մայրական ճյուղը թիֆլիսյան արմատներ ունի. մեծ պապը լեռնային ճարտարագիտություն էր ուսանել Սորբոնի համալսարանում, պապը իշխան Մելիք-Մինասովն էր, իսկ տատը սերում էր Ղարաբաղից: Եվ ահա իր երակներում հայի հավաքական արյուն կրող Ռուբենը 1985թ. ոսկե մեդալով ավարտեց Երեւանի թիվ 20 միջնակարգ դպրոցն ու, որպես «ազգային կադր», գործուղվեց Մոսկվայի պետհամալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետ: Ավարտեց 1992-ին, որովհետեւ ստիպված եղավ 2 տարի ծառայել բանակում: Բայց դեռեւս 1991-ին աշխատանքի անցավ «Տրոյկա դիալոգ» ընկերությունում, իսկ մեկ տարի անց դարձավ ֆիրմայի գլխավոր տնօրենը: Ի դեպ, Ռ.Վարդանյանի դիպլոմային աշխատանքը ճանաչվեց լավագույնը շրջանավարտների մեջ, եւ նրան գործուղեցին Իտալիա՝ «Banca CRT»-ում պրակտիկա անցնելու:
«Ես հասկացա, որ հայտնվել եմ միանգամայն այլ երկրում»:
Նոր Ռուսաստան, նոր մարտահրավերներ, նոր հնարավորություններ: Նախկին կայսրության ամենախոշոր բեկորը պետք է հիմնովին վերափոխվեր, դիմակայեր ծանր փորձությունների:
Մինչ 1991 թ. Ռուսաստանում գոյություն չուներ ֆոնդային շուկա, եւ Ռ.Վարդանյանն առաջիններից մեկն էր, որ ձեռնամուխ եղավ դրա ձեւավորմանը: Այսօր, 16 տարի անց, կարելի է փաստել, որ նա ոչ միայն հաջողել է, այլեւ ռուսաստանյան ֆոնդային շուկա հասկացությունը նույնացվում է Ռ. Վարդանյանի անվան հետ: Տնտեսագիտական բարդ եզրաբանությունից, տարաբնույթ բիզնես-ըմբռնումներից խուսափելու համար փորձենք պարզունակ պատկերացում տալ, թե ինչով է զբաղվում Ռ. Վարդանյանը. նա շահութաբերության հենքի վրա կառավարում-տնօրինում է ռուսաստանյան խոշորագույն ընկերությունների ու քաղաքացիների ֆինանսները, ինչպես նաեւ ամերիկյան ներդրումները Ռուսաստանում: Դա անելու համար նա ինքն է անվրեպ որոշում այն ուղղություններն ու ոլորտները, որտեղ նպատակահարմար է ֆինանսական ներդրում կատարել: 2006 թ. «Տրոյկա դիալոգի» դրամաշրջանառությունը կազմեց 160 մլրդ դոլար, իսկ զուտ եկամուտը՝ 200 միլիոն: 2007 թ. ընկերության անմիջական կառավարման ներքո գտնվող միջոցները գերազանցեցին 4,5 մլրդ դոլարը: «Տրոյկա դիալոգի» սեփականատերերն են ավելի քան 70 մենեջերներ, իսկ Ռ.Վարդանյանի փայաբաժինը կազմում է 65%: Հավելենք նաեւ, որ ընկերությունը կառավարում են 10 տնօրեններ, որոնց թվում առաջնակարգ դերակատարություն ունեն նախկին ֆրանսահայ Ժակ Տեր-Մկրտչյանն ու նախկին երեւանցի Գոռ Նահապետյանը:
Բարձր պրոֆեսիոնալիզմի համար «Տրոյկա դիալոգը» նվաճել է շուրջ վեց տասնյակ մրցանակներ, իսկ Ռ. Վարդանյանն անձամբ արժանացել է «Տարվա մարդ» տիտղոսի՝ «Ներդրումայն բանկատեր-2003» անվանակարգում, «Դարին» ազգային մրցանակի՝ «Բիզնես-ռազմավարություն» անվանակարգում (2004 թ.), «Ernst&Young» միջազգային մրցանակի՝ «Ռուսաստանի 2004թ. ձեռնարկատեր» անվանակարգում, «Արիստոս-2006» մրցանակի՝ «Ռուսաստանյան բիզնեսի զարգացման գործում ունեցած առանձնակի վաստակի համար» անվանակարգում: Ի վերջո, նա միակ հայն է, որ վերջին երկու տարում տեղ է գրավում Ռուսաստանի 22 առաջատար ձեռնարկատերերի ցանկում (ամենահեղինակավոր այդ վարկանիշային աղյուսակը գլխավորում է Օ. Դերիպասկան՝ շուրջ 40 մլրդ դոլար անձնական ունեցվածքով):
Դժվար է ասել՝ Ռ. Վարդանյանը ծանոթ է հայոց ազգային կապիտալի բազմադարյա ավանդույթներին, թե՝ ոչ, բայց նա ճիշտ ու ճիշտ կրկնում է նախնյաց ուղին՝ բիզնեսի արդյունքը ծառայեցնելով երկու հիմնական նպատակի՝ կրթական-լուսավորչական եւ բարեգործական:
Ռ. Վարդանայանի համար կրթությունն առաջնային նշանակություն ունի, նա իրավացիորեն համարում է, որ բիզնեսում ետ չմնալու, մրցակցությանը դիմակայելու, բարձր արդյունքների հասնելու համար անհրաժեշտ է տիրապետել ժամանակակից համաշխարհային տնտեսագիտական մտքի նվաճումներին: Դա է պատճառը, որ իր բուռն գործունեությանը զուգընթաց նա անընդհատ կրթություն է ստացել՝ ավարտել է «Մերիլ Լինչի» (Նյու Յորք) զարգացող շուկաների դասընթացները, 2000 թ.՝ «Value Based Managment» եւ «Negotiations Dynamics» ուսումնական ծրագրերը (Ֆոնտենբլո, Ֆրանսիա), 2001 թ.՝ Հարվարդի բիզնես-դպրոցի՝ բարձրագույն ղեկավարության համար նախատեսված «The General Manager Programm» կրթական ծրագիրը: Եվ հենց արտասահմանում կրթություն ստանալու փաստը Ռ. Վարդանյանին դրդեց հանդես գալու նոր նախաձեռնությամբ. գիտակցելով, որ անհրաժեշտ են երկրի տնտեսության առանձնահատկություններին համապատասխանող նոր սերնդի երիտասարդ մասնագետներ, նա դիմեց Ռուսաստանի 13 խոշորագույն ձեռնարկատերերին՝ առաջարկելով հիմնել բիզնես-դպրոց: Եվ ահա 2006 թ. սեպտեմբերի 21-ին մերձմոսկովյան Սկոլկովո վայրում տեղի ունեցավ «Կառավարման մոսկովյան դպրոցի» հիմնարկեքը. զետեղվեցին 14 հիմնադիրների անվանական թափանցիկ հիմնաքարերը, իսկ 15-րդը ստորագրել էր ՌԴ նախագահ Վ. Պուտինը: «Սկոլկովո» բիզնես-դպրոցում, որի նախագահն է Ռ. Վարդանյանը, ուսուցումն արդեն սկսվել է 2007 թ. աշնանից, իսկ առաջին ընդունելությունը կկատարվի այս տարի:
Բացի այդ, բանիմաց կադրեր պատրաստելու համար «Տրոյկա դիալոգը» սերտորեն համագործակցում է Պետական համալսարան-Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոցի հետ եւ աջակցում է «SIFE-Russia» կրթական ծրագրին:
Արդի համաշխարհային բիզնեսի նվաճումներին հաղորդակից դարձնելու համար «Տրոյկա դիալոգը» հրատարակել է օտարերկրյա առաջատար մասնագետների 21 անուն գիրք, որոնցից շատերի ռուսերեն հրատարակությունների առաջաբանները գրել են Ռ.Վարդանյանն ու Ժ.Տեր-Մկրտչյանը:
Մեր ազգակցի ու նրա ընկերության գործունեության մեջ առանձնակի տեղ է գրավում բարեսիրությունը. «Տրոյկա դիալոգում» ստեղծվել է Բարեգործական կոմիտե, որը մշակում է ծրագրեր ու մեկենասությամբ ֆինանսական միջոցներ հատկացնում: Այսպես, ավելի քան 7 տարի ընկերությունն օժանդակում է Մոսկվայի թիվ 11 մանկատանը, ընդ որում՝ ընկերության աշխատակիցներն իրենց անձնական միջոցների հաշվին ամեն տարի կրկնապատկում են հատկացվող գումարի չափը: Բացի այդ, «Տրոյկա դիալոգի» աջակցությամբ 30 առավել տաղանդաշատ երաժիշտ-երեխաներ կատարելագործում են իրենց վարպետությունը, երեխաների համար խաղահրապարակներ են կառուցվել Նիժնի Նովգորոդ եւ Զավոլժիե քաղաքներում եւ այլն, եւ այլն:
Կուզենայինք անդրադառնալ Ռուբեն Վարդանյանի՝ անարդարացիորեն լռության մատնված եւս մեկ նվիրվածությանը՝ հայաստանանպաստ, ազգասիրական գործունեությանը:
Մենք հիմա բացառիկ հնարավորություն ունենք՝ դարեր անց մենք, որպես հայ ազգ, հայկական պետություն կարողենք մտածել մեր ապագայի մասին, ոչ թե օտար լծի տակ մի կերպ ինքնապահպանվելով, այլ իրատեսորեն մտածելով, թե ինչպիսի երկիր ենք ուզում կառուցել: Մենք հաղթել ենք ղարաբաղյան պատերազմում եւ այժմ պետք է սովորենք ապրել հաղթածի, այլ ոչ պարտվածի մտայնությամբ, այդ իսկ պատճառով հիմա մեզ պետք է զարգացման նոր տեսլական:
Ահա այս տեսլականը նախանշելու համար Ռ.Վարդանյանը նախաձեռնեց «Հայաստան-2020» հիմնադրամի ստեղծումը, դարձավ Ազգային մրցակցային խորհրդի եռանդուն անդամ, հիմնովին ուսումնասիրեց Հայասատանի ողջ տնտեսությունը եւ մատնացույց արեց գերակայությունները՝ Սփյուռքի ներուժ, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, առողջապահություն, զբոսաշրջություն: Սրանք են այն ճյուղերը, որոնք մեր երկրին հնարավորություն կտան ոտք մեկնել աշխարհի առաջատար պետությունների հետ:
Մեր ժողովրդի հազարամյա պատմության ընթացքում մշտապես եղել են դրամատերեր, ովքեր ազգ են պահել՝ եկեղեցի ու դպրոց են կառուցել, գիրք են հրատարակել ու զենքը ձեռքին կռվել: Ռուբեն Վարդանյանն այդ փաղանգից է: Նա XXI դարի նոր հայն է, որը բոլոր հնարավորություններն ունի շարունակելու Հովսեփ Ամիրխանյանի, Հարություն Պեզճյանի, Ալեքսանդր Մանթաշյանցի, Պողոս Նուբարի, Գալուստ Գյուլբենկյանի, Ալեք Մանուկյանի, Քըրք Քըրքորյանի, Արշակ Կարագյոզյանի, Լուիզ Մանուկյան-Սիմոնի, Արա Աբրահամյանի եւ հազարավոր այլ նվիրյալների ավանդույթները եւ մնալու մեր ժողովրդի պատմության մեջ:
Հ.Գ. Ըստ ռուսական հեղինակավոր «Ֆինանս» շաբաթաթերթի, 2007 թ. Ռ.Վարդանյանի անձնական ունեցվածքը կազմել է 1,5 միլիարդ դոլար:
ՆԱՄԱԿ, ՈՐԸ ՄՏՈՐՈՒՄՆԵՐԻ ՏԵՂԻՔ Է ՏԱԼԻՍ
Որովհետեւ «անտիսեմիտիզմի» որոնումներում ակամա խրախուսում է հայատյացությունը
«Ազգի» խմբագրություն են բերել մի նամակ: Ա. Հարությունյան ստորագրությամբ այդ նամակը հասցեագրված էր անձամբ ինձ, ոչ թե խմբագրությանը, ուստի եւ կարելի էր չպատասխանել, եթե հեղինակը չգրեր. «Ի դեմս Ձեզ եւս մեկ մտավորական եկավ լրացնելու ճորտերի բանակը, որը կոչված է ծառայելու ստին ու չարիքին` «ի փառս աթոռի»:
Ինչպե՞ս եմ ծառայել ստին ու կեղծիքին: Այդ հարցին պրն Հարությունյանը պատասխանում է. «Ուշադրությամբ ընթերցեցի մարտի 27-ին «Հայոց աշխարհում» տպագրված հարցազրույցը Ձեզ հետ: Ձեզ ուղղված «Ժառանգություն» կուսակցության կողմից Տեր-Պետրոսյանին պաշտպանելը, Ձեր կարծիքով, կապ ունի՞ արտաքին ինչ-ինչ ազդեցությունների հետ հարցին Դուք պատասխանում եք. «Ժառանգություն բառը անգլերեն «heritage» է, իսկ այդ անվամբ բոլոր կառույցները` ԱՄՆ-ում թե Եվրոպայում, առհասարակ, հրեական կառույցներ են»:
Եթե հրեական կառույցների հետ «heritage» հիմնադրամների առնչության մասին արտահայտվելը ստին եւ չարիքին ծառայել է, ապա ծառայում է նաեւ նամակի հեղինակը, որովհետեւ ինձ քննադատելիս ակամա ընդունում է այդ փաստը, գրելով. «Նույն տրամաբանությամբ կարելի է հետեւություն կատարել, որ Հայաստանի hանրապետական կուսակցությունը, Ժողովրդական կուսակցությունը... եւ այլն Մ. Նահանգներում, Ֆրանսիայում, Կանադայում եւ աշխարհի բազմաթիվ այլ երկրների նույն անունը կրող կուսակցությունների գործակալներ են, որոնց մեջ հրեաները քիչ թիվ չեն կազմում»:
Հատկանշական է, որ հեղինակն անձամբ ընդունելով հանդերձ աշխարհի բազմաթիվ երկրներում նույն անունը կրող կուսակցությունների մեջ ոչ քիչ թվով հրեաների առկայությունը, ինձ է մեղադրում. «Ի դեպ, ասեմ, որ ամենեւին չեմ ընդունում Ձեր անտիսեմիտիզմը»: Մինչդեռ ես հարցազրույցում ընդամենը արձանագրել եմ «heritage»-ի կապը հրեական կառույցների հետ, առանց մյուս կուսակցություններին` առավել եւս, նամակագրի վկայությամբ, նրանց կազմում ընդգրկված հրեաներին անդրադառնալու: Համենայն դեպս չեմ կարող ընդունել Հայաստանի եւ հայերի նկատմամբ ինչպես Իսրայելի, այնպես էլ ԱՄՆ-ի հրեական որոշ կառույցների բացասական դիրքորոշումը: Չեմ ընդունում նաեւ, անկախ էթնիկ ծագումից, հայի ազգանուն կրող եւ Հայաստանում թուրք-ադրբեջանական քարոզչություն ծավալող, առավել եւս ապրիլի 24-ին միմյանց «ր չպվՏՓՌՊՏՎ» արտահայտությամբ շնորհավորող թափթփուկների հայատյացությունը, որքան էլ դա, ի տարբերություն «անտիսեմիտիզմի», չդատապարտվի:
Ի դեպ, Մեծ եղեռնի 1,5 միլիոն զոհերի հիշատակը լկտիաբար անարգող այս թափթփուկները եւս Լեւոն Տեր-Պետրոսյանին են պաշտպանում, իսկ վերջինի խոսափողը դարձած «Հայկական ժամանակի» պես թերթեր Հոլոքոսթի բացառիկությունն ապահովելու առաջադրանքով ողջամտորեն շրջանցում կամ հեգնանքով են նշում ապրիլի 24-ի մասին: Այս թափթփուկներին ոչ ոք չի դատապարտում, ընդհակառակը, խրախուսում են, որովհետեւ հայատյացությունը «անտիսեմիտիզմի» կատեգորիա չէ:
Պրն Հարությունյանը քննադատելուց զատ հարցնում է. «Երբ Դուք աշխատում էիք Րաֆֆի Հովհաննիսյանի Ռազմավարական եւ ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնում, արդյոք Ձեր ստացած աշխատավարձը հրեական կառույցներից եկող գումարնե՞ր էին եւ եթե այդպես էր, ապա ինչո՞ւ այն ժամանակ այդ հարցը Ձեզ չէր մտահոգում»: Չէր էլ կարող մտահոգել, որովհետեւ ես կենտրոնում ընդմիջումներով աշխատել եմ 1994-ից մինչեւ 1997-ի փետրվարը, հարցազրույցում կենտրոնի անունը չեմ տվել, իսկ «Ժառանգություն» կուսակցությունը ստեղծվել է 2002-ին: Կենտրոնի անունը տալիս է նամակագիրը եւ հրեական կառույցների հետ կապն ակամա վերագրում է նաեւ Րաֆֆի Հովհաննիսյանի կենտրոնին:
Ինչ վերաբերում է Տեր-Պետրոսյանի թեկնածությունը պաշտպանելու որոշման ընդունմանը Րաֆֆի Հովհաննիսյանի ԱՄՆ-ից վերադառնալուց անմիջապես հետո, որի համար պրն Հարությունյանն ինձ մեղադրում է «միտումնավոր ապատեղեկատվության» մեջ, եթե «Ժառանգություն» կուսակցության ղեկավարը ԱՄՆ-ում չի եղել, թեեւ քիչ հավանական է թվում, ԱՄՆ-ի հրեական կառույցների ձեռքերը երկար են, դրանք կհասնեն ե՛ւ Ստրասբուրգ, ե՛ւ Երեւան: Համենայն դեպս Տեր-Պետրոսյանին պաշտպանելու որոշումը ուշ երեկոյան ընդունելու մասին, կարծեմ փետրվարի 13-ին, հեռուստաէկրանից հայտարարել են «Ժառանգություն» կուսակցության պատգամավորները:
Նամակագիրն ինձ մեղադրում է նաեւ Թուրքիայի նախագահի պաշտոնում ընտրվելու առնչությամբ Աբդուլլահ Գյուլին նամակով շնորհավորելու, առավել եւս այդ նամակում Հայոց ցեղասպանությունը «Great Armenian Dispossession» բառակապակցությամբ նենգափոխելու պատճառով Րաֆֆի Հովհաննիսյանին քննադատելու համար: Ավելին, նամակում հեղինակը բացատրում է, թե «հայերի մեծ ունեզրկումը» պարունակում է ոչ միայն «ցեղի ֆիզիկական ոչնչացման, կյանքից զրկելու, այլեւ մարդկանց հողից, հայրենիքից, մշակույթից, ազատությունից, արժանապատվությունից զրկելու իմաստներ»:
Նշենք, որ «հայրենազրկումը» «dispossession» բառի բառարանային 4-րդ իմաստն է, ընդ որում այդ իմաստը նշված բառին տալիս է համապատասխան ենթատեքստը միայն: Այնուամենայնիվ ՄԱԿ-ի «Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու եւ դրա համար պատժելու» կոնվենցիան կատարված «dispossession»-ի համար ոչ մի պատիժ չի սահմանում, որովհետեւ զանգվածային տեղահանությունն անգամ ցեղասպանություն համարող միջազգային այս փաստաթուղթը նույնիսկ հարկ չի համարում մարդկության դեմ կատարված հանցագործությունների մեջ հիշատակել նշված բառից բխող գործունեությունը: Եթե Հայոց ցեղասպանությունը ՄԱԿ-ի ցեղասպանության կոնվենցիայում չհիշատակվող «dispossession» բառով փոխարինելը նենգափոխություն չէ, ապա դա ինչպե՞ս անվանել:
Հետեւաբար «ստին եւ չարիքին ծառայելու կոչված ճորտերի բանակը» լրացնում են նրանք, ովքեր «ի փառս հայատյացության», պաշտպանում եւ տուրք են տալիս հայատյաց տականքներին: Ի դեպ, որքան էլ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը, լինելով 1991-ին ՀՀ արտգործնախարար, առնչվում էր աշխարհի տարբեր երկրների ղեկավարների եւ քաղաքական գործիչների հետ, այնուամենայնիվ, Թուրքիայի նախագահի պաշտոնում Աբդուլլահ Գյուլի թեկնածությունն առաջադրած «Արդարություն եւ բարգավաճում» կուսակցությունը հիմնադրվել է 2001-ի օգոստոսին: Հետեւաբար Գյուլին հղած նրա շնորհավորական նամակը չէր կարող բխել անձնական ծանոթությունից:
ՀԱԿՈԲ ՉԱՔՐՅԱՆ
«Ազգի» խմբագրություն են բերել մի նամակ: Ա. Հարությունյան ստորագրությամբ այդ նամակը հասցեագրված էր անձամբ ինձ, ոչ թե խմբագրությանը, ուստի եւ կարելի էր չպատասխանել, եթե հեղինակը չգրեր. «Ի դեմս Ձեզ եւս մեկ մտավորական եկավ լրացնելու ճորտերի բանակը, որը կոչված է ծառայելու ստին ու չարիքին` «ի փառս աթոռի»:
Ինչպե՞ս եմ ծառայել ստին ու կեղծիքին: Այդ հարցին պրն Հարությունյանը պատասխանում է. «Ուշադրությամբ ընթերցեցի մարտի 27-ին «Հայոց աշխարհում» տպագրված հարցազրույցը Ձեզ հետ: Ձեզ ուղղված «Ժառանգություն» կուսակցության կողմից Տեր-Պետրոսյանին պաշտպանելը, Ձեր կարծիքով, կապ ունի՞ արտաքին ինչ-ինչ ազդեցությունների հետ հարցին Դուք պատասխանում եք. «Ժառանգություն բառը անգլերեն «heritage» է, իսկ այդ անվամբ բոլոր կառույցները` ԱՄՆ-ում թե Եվրոպայում, առհասարակ, հրեական կառույցներ են»:
Եթե հրեական կառույցների հետ «heritage» հիմնադրամների առնչության մասին արտահայտվելը ստին եւ չարիքին ծառայել է, ապա ծառայում է նաեւ նամակի հեղինակը, որովհետեւ ինձ քննադատելիս ակամա ընդունում է այդ փաստը, գրելով. «Նույն տրամաբանությամբ կարելի է հետեւություն կատարել, որ Հայաստանի hանրապետական կուսակցությունը, Ժողովրդական կուսակցությունը... եւ այլն Մ. Նահանգներում, Ֆրանսիայում, Կանադայում եւ աշխարհի բազմաթիվ այլ երկրների նույն անունը կրող կուսակցությունների գործակալներ են, որոնց մեջ հրեաները քիչ թիվ չեն կազմում»:
Հատկանշական է, որ հեղինակն անձամբ ընդունելով հանդերձ աշխարհի բազմաթիվ երկրներում նույն անունը կրող կուսակցությունների մեջ ոչ քիչ թվով հրեաների առկայությունը, ինձ է մեղադրում. «Ի դեպ, ասեմ, որ ամենեւին չեմ ընդունում Ձեր անտիսեմիտիզմը»: Մինչդեռ ես հարցազրույցում ընդամենը արձանագրել եմ «heritage»-ի կապը հրեական կառույցների հետ, առանց մյուս կուսակցություններին` առավել եւս, նամակագրի վկայությամբ, նրանց կազմում ընդգրկված հրեաներին անդրադառնալու: Համենայն դեպս չեմ կարող ընդունել Հայաստանի եւ հայերի նկատմամբ ինչպես Իսրայելի, այնպես էլ ԱՄՆ-ի հրեական որոշ կառույցների բացասական դիրքորոշումը: Չեմ ընդունում նաեւ, անկախ էթնիկ ծագումից, հայի ազգանուն կրող եւ Հայաստանում թուրք-ադրբեջանական քարոզչություն ծավալող, առավել եւս ապրիլի 24-ին միմյանց «ր չպվՏՓՌՊՏՎ» արտահայտությամբ շնորհավորող թափթփուկների հայատյացությունը, որքան էլ դա, ի տարբերություն «անտիսեմիտիզմի», չդատապարտվի:
Ի դեպ, Մեծ եղեռնի 1,5 միլիոն զոհերի հիշատակը լկտիաբար անարգող այս թափթփուկները եւս Լեւոն Տեր-Պետրոսյանին են պաշտպանում, իսկ վերջինի խոսափողը դարձած «Հայկական ժամանակի» պես թերթեր Հոլոքոսթի բացառիկությունն ապահովելու առաջադրանքով ողջամտորեն շրջանցում կամ հեգնանքով են նշում ապրիլի 24-ի մասին: Այս թափթփուկներին ոչ ոք չի դատապարտում, ընդհակառակը, խրախուսում են, որովհետեւ հայատյացությունը «անտիսեմիտիզմի» կատեգորիա չէ:
Պրն Հարությունյանը քննադատելուց զատ հարցնում է. «Երբ Դուք աշխատում էիք Րաֆֆի Հովհաննիսյանի Ռազմավարական եւ ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնում, արդյոք Ձեր ստացած աշխատավարձը հրեական կառույցներից եկող գումարնե՞ր էին եւ եթե այդպես էր, ապա ինչո՞ւ այն ժամանակ այդ հարցը Ձեզ չէր մտահոգում»: Չէր էլ կարող մտահոգել, որովհետեւ ես կենտրոնում ընդմիջումներով աշխատել եմ 1994-ից մինչեւ 1997-ի փետրվարը, հարցազրույցում կենտրոնի անունը չեմ տվել, իսկ «Ժառանգություն» կուսակցությունը ստեղծվել է 2002-ին: Կենտրոնի անունը տալիս է նամակագիրը եւ հրեական կառույցների հետ կապն ակամա վերագրում է նաեւ Րաֆֆի Հովհաննիսյանի կենտրոնին:
Ինչ վերաբերում է Տեր-Պետրոսյանի թեկնածությունը պաշտպանելու որոշման ընդունմանը Րաֆֆի Հովհաննիսյանի ԱՄՆ-ից վերադառնալուց անմիջապես հետո, որի համար պրն Հարությունյանն ինձ մեղադրում է «միտումնավոր ապատեղեկատվության» մեջ, եթե «Ժառանգություն» կուսակցության ղեկավարը ԱՄՆ-ում չի եղել, թեեւ քիչ հավանական է թվում, ԱՄՆ-ի հրեական կառույցների ձեռքերը երկար են, դրանք կհասնեն ե՛ւ Ստրասբուրգ, ե՛ւ Երեւան: Համենայն դեպս Տեր-Պետրոսյանին պաշտպանելու որոշումը ուշ երեկոյան ընդունելու մասին, կարծեմ փետրվարի 13-ին, հեռուստաէկրանից հայտարարել են «Ժառանգություն» կուսակցության պատգամավորները:
Նամակագիրն ինձ մեղադրում է նաեւ Թուրքիայի նախագահի պաշտոնում ընտրվելու առնչությամբ Աբդուլլահ Գյուլին նամակով շնորհավորելու, առավել եւս այդ նամակում Հայոց ցեղասպանությունը «Great Armenian Dispossession» բառակապակցությամբ նենգափոխելու պատճառով Րաֆֆի Հովհաննիսյանին քննադատելու համար: Ավելին, նամակում հեղինակը բացատրում է, թե «հայերի մեծ ունեզրկումը» պարունակում է ոչ միայն «ցեղի ֆիզիկական ոչնչացման, կյանքից զրկելու, այլեւ մարդկանց հողից, հայրենիքից, մշակույթից, ազատությունից, արժանապատվությունից զրկելու իմաստներ»:
Նշենք, որ «հայրենազրկումը» «dispossession» բառի բառարանային 4-րդ իմաստն է, ընդ որում այդ իմաստը նշված բառին տալիս է համապատասխան ենթատեքստը միայն: Այնուամենայնիվ ՄԱԿ-ի «Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու եւ դրա համար պատժելու» կոնվենցիան կատարված «dispossession»-ի համար ոչ մի պատիժ չի սահմանում, որովհետեւ զանգվածային տեղահանությունն անգամ ցեղասպանություն համարող միջազգային այս փաստաթուղթը նույնիսկ հարկ չի համարում մարդկության դեմ կատարված հանցագործությունների մեջ հիշատակել նշված բառից բխող գործունեությունը: Եթե Հայոց ցեղասպանությունը ՄԱԿ-ի ցեղասպանության կոնվենցիայում չհիշատակվող «dispossession» բառով փոխարինելը նենգափոխություն չէ, ապա դա ինչպե՞ս անվանել:
Հետեւաբար «ստին եւ չարիքին ծառայելու կոչված ճորտերի բանակը» լրացնում են նրանք, ովքեր «ի փառս հայատյացության», պաշտպանում եւ տուրք են տալիս հայատյաց տականքներին: Ի դեպ, որքան էլ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը, լինելով 1991-ին ՀՀ արտգործնախարար, առնչվում էր աշխարհի տարբեր երկրների ղեկավարների եւ քաղաքական գործիչների հետ, այնուամենայնիվ, Թուրքիայի նախագահի պաշտոնում Աբդուլլահ Գյուլի թեկնածությունն առաջադրած «Արդարություն եւ բարգավաճում» կուսակցությունը հիմնադրվել է 2001-ի օգոստոսին: Հետեւաբար Գյուլին հղած նրա շնորհավորական նամակը չէր կարող բխել անձնական ծանոթությունից:
ՀԱԿՈԲ ՉԱՔՐՅԱՆ
ՌՈԲԵՐՏ ՔՈՉԱՐՅԱՆ. «ՍԿԶԲՈՒՆՔԱՅԻՆ ՀԱՐՑԵՐՈՒՄ ԽՈՍՔ ԱՆԳԱՄ ՉԻ ԿԱՐՈՂ ԼԻՆԵԼ ԶԻՋՈՒՄՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ»
ԱՐԱ ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
«Արդշինինվեստբանկի» նոր գլխամասային գրասենյակի բացմանը նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը պատասխանեց Հայաստանի արտաքին եւ ներքին քաղաքականության վերաբերյալ տրված հարցերին:
Պատասխանելով Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ Ադրբեջանի արտգործնախարարի վերջին հայտարարությանն առնչվող հարցին, Ռոբերտ Քոչարյանը նշեց, որ Ադրբեջանը վերջին ժամանակներում սկսեց օգտագործել Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակը՝ ազդելու համար ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բանակցությունների վրա: Սա, ըստ նախագահի, պետք է ստիպի Հայաստանին պատասխանել դիրքորոշման խստացման ձեւով, եւ սկզբունքային հարցերում ու մոտեցումներում, բնականաբար, խոսք անգամ չի կարող լինել զիջումների մասին: Ադրբեջանը փորձելու է օգտագործել այդ վիճակը, եւ պետք է գիտակցել, որ Հայաստանի կայունությունն ու տնտեսական զարգացումը լավագույն երաշխիքն են Լեռնային Ղարաբաղի հարցում ամուր դիրքեր ունենալու համար:
Միաժամանակ, Ռոբերտ Քոչարյանը նշեց, որ չի բացառում Հայաստանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ճանաչումը եւ, որ Հայաստանի իշխանությունները այդ քայլին կարող են գնալ ամեն պահի: Հայաստանի նախագահն ընդգծեց, որ Ադրբեջանի կեցվածքը եւ վերջին քայլերը ստիպում են հայկական կողմին ավելի վճռական լինել: Այն հարցին, թե Հայաստանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ճանաչումը չի՞ բերի բանակցությունների դադարեցմանն ու պատերազմի վերսկսմանը, Ռոբերտ Քոչարյանը պատասխանեց, որ 10 տարվա ընթացքում երկու նման իրավիճակներ եղել են, եւ եթե ինքը կտրուկ դրսեւորում չցուցաբերեր, բանակցությունները կարող էին Հայաստանի համար անցանկալի զարգացում ունենալ: Սակայն, եթե անգամ իրադարձություններն այդ ընթացքն ունենան, ապա, նախագահի կարծիքով, չպետք է վախենանք դրանից եւ գնանք ինչ-որ զիջումների:
«Քրեորեն պատժելի արարք կատարողները պետք է պատժվեն օրենքով»
Մարտի 1-ի իրադարձությունների առնչությամբ տրված հարցին Ռոբերտ Քոչարյանը պատասխանեց, որ այսօր արդեն ակնհայտ է, որ անկարգությունները կազմակերպված բնույթ են կրել, եւ այդ ամբողջն արդեն վերականգնված է ժամ առ ժամ, րոպե առ րոպե: Այն մարդիկ, ովքեր այսօր փորձում են շահարկել քաղբանտարկյալների թեման, ըստ նախագահի, խոր հիասթափություն են ապրելու, երբ քննչական խմբի կողմից դատարան ուղարկված նյութերին ծանոթանան, տեսնելով, թե ում են նրանք պաշտպանել եւ ինչ հանցագործություններ կատարած մարդիկ են դրանք:
Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի հետ երկխոսության կոչերի առնչությամբ տրված հարցին երկրի նախագահը պատասխանեց, որ չի կարծում, թե այդ կոչերն իրեն են ուղղված եւ որ քրեորեն պատժելի արարք կատարողները պետք է պատժվեն օրենքով: Սակայն նա չբացառեց, որ հաջորդ նախագահն ու հաջորդ կառավարությունը կարող են «ինչ-ինչ պատճառներով քննարկել այդ երկխոսությունը»:
Նախագահը անընդունելի է համարում նոր խորհրդարանական ընտրություններ անցկացնելու առաջարկն, ասելով, որ դրա անհրաժեշտությունը լինում է, երբ խորհրդարանը չի աշխատում: Պաշտպանության փոխնախարար Մանվել Գրիգորյանի ազատման պատճառների մասին խոսելով, Ռոբերտ Քոչարյանն ասաց, որ դա պետք է դիտարկել իրադարձությունների ընդհանուր կոնտեքստի մեջ: Նա հայտնեց, որ փոխնախարարն ազատվել է արձակուրդից վերադառնալուց հետո:
Ժողովրդի տարբեր հատվածների միջեւ ատելության սերմանումը քրեորեն պատժելի արարք համարելու իր առաջարկը Ռոբերտ Քոչարյանը հետեւողականորեն պաշտպանելու է եւ փորձելու է, որ խորհրդարանական քաղաքական ուժերի եւ գործիչների կողմից այն ներկայացվի: Նա հարց բարձրացրեց, թե ինչո՞ւ ազգային փոքրամասնությունների իրավունքները պետք է պաշտպանվեն, ռասայական խտրականությունը համարվի քրեորեն դատապարտելի, իսկ ատելության սերմանումը հայ ժողովրդի տարբեր հատվածների միջեւ՝ ոչ:
Հայաստանի տնտեսությունը ի՞նչ վիճակում է Ռոբերտ Քոչարյանը փոխանցում իր հաջորդին հարցին վերջինս պատասխանեց, որ նկատի ունենալով անցած տարվա ցուցանիշները` կայուն զարգացման վիճակում: Այս տարվա մարտին որոշ անկում է արձանագրվել միայն առեւտրի ծավալների հետ կապված, ինչը կապված է ներքաղաքական իրավիճակի հետ: «Սակայն ակնհայտ է, որ այս ամենը հաղթահարվում է, եւ ես կասկած չունեմ, որ մենք այս տարին եւս շատ լուրջ ցուցանիշներով փակելու հնարավորություն ունենք», ասաց նախագահը, ավելացնելով, որ խորքային առումով մոտակա ժամանակներս Հայաստանի համար որեւէ խնդիր ինքը չի տեսնում:
Որոշե՞լ է, թե ինչով է զբաղվելու Ռոբերտ Քոչարյանը ապրիլի 9-ից հետո՝ «Ազատություն» ռադիոկայանի թղթակցի տված հարցին նախագահը հրաժարվեց պատասխանելուց, ասելով, որ ինքն «առավել եւս չի ցանկանում պատասխանել «Ազատություն» ռադիոկայանի հարցին», քանի որ վերջինս տանում է Հայաստանի պետականության քայքայման քարոզչություն:
«Արդշինինվեստբանկի» նոր գլխամասային գրասենյակի բացմանը նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը պատասխանեց Հայաստանի արտաքին եւ ներքին քաղաքականության վերաբերյալ տրված հարցերին:
Պատասխանելով Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ Ադրբեջանի արտգործնախարարի վերջին հայտարարությանն առնչվող հարցին, Ռոբերտ Քոչարյանը նշեց, որ Ադրբեջանը վերջին ժամանակներում սկսեց օգտագործել Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակը՝ ազդելու համար ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բանակցությունների վրա: Սա, ըստ նախագահի, պետք է ստիպի Հայաստանին պատասխանել դիրքորոշման խստացման ձեւով, եւ սկզբունքային հարցերում ու մոտեցումներում, բնականաբար, խոսք անգամ չի կարող լինել զիջումների մասին: Ադրբեջանը փորձելու է օգտագործել այդ վիճակը, եւ պետք է գիտակցել, որ Հայաստանի կայունությունն ու տնտեսական զարգացումը լավագույն երաշխիքն են Լեռնային Ղարաբաղի հարցում ամուր դիրքեր ունենալու համար:
Միաժամանակ, Ռոբերտ Քոչարյանը նշեց, որ չի բացառում Հայաստանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ճանաչումը եւ, որ Հայաստանի իշխանությունները այդ քայլին կարող են գնալ ամեն պահի: Հայաստանի նախագահն ընդգծեց, որ Ադրբեջանի կեցվածքը եւ վերջին քայլերը ստիպում են հայկական կողմին ավելի վճռական լինել: Այն հարցին, թե Հայաստանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ճանաչումը չի՞ բերի բանակցությունների դադարեցմանն ու պատերազմի վերսկսմանը, Ռոբերտ Քոչարյանը պատասխանեց, որ 10 տարվա ընթացքում երկու նման իրավիճակներ եղել են, եւ եթե ինքը կտրուկ դրսեւորում չցուցաբերեր, բանակցությունները կարող էին Հայաստանի համար անցանկալի զարգացում ունենալ: Սակայն, եթե անգամ իրադարձություններն այդ ընթացքն ունենան, ապա, նախագահի կարծիքով, չպետք է վախենանք դրանից եւ գնանք ինչ-որ զիջումների:
«Քրեորեն պատժելի արարք կատարողները պետք է պատժվեն օրենքով»
Մարտի 1-ի իրադարձությունների առնչությամբ տրված հարցին Ռոբերտ Քոչարյանը պատասխանեց, որ այսօր արդեն ակնհայտ է, որ անկարգությունները կազմակերպված բնույթ են կրել, եւ այդ ամբողջն արդեն վերականգնված է ժամ առ ժամ, րոպե առ րոպե: Այն մարդիկ, ովքեր այսօր փորձում են շահարկել քաղբանտարկյալների թեման, ըստ նախագահի, խոր հիասթափություն են ապրելու, երբ քննչական խմբի կողմից դատարան ուղարկված նյութերին ծանոթանան, տեսնելով, թե ում են նրանք պաշտպանել եւ ինչ հանցագործություններ կատարած մարդիկ են դրանք:
Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի հետ երկխոսության կոչերի առնչությամբ տրված հարցին երկրի նախագահը պատասխանեց, որ չի կարծում, թե այդ կոչերն իրեն են ուղղված եւ որ քրեորեն պատժելի արարք կատարողները պետք է պատժվեն օրենքով: Սակայն նա չբացառեց, որ հաջորդ նախագահն ու հաջորդ կառավարությունը կարող են «ինչ-ինչ պատճառներով քննարկել այդ երկխոսությունը»:
Նախագահը անընդունելի է համարում նոր խորհրդարանական ընտրություններ անցկացնելու առաջարկն, ասելով, որ դրա անհրաժեշտությունը լինում է, երբ խորհրդարանը չի աշխատում: Պաշտպանության փոխնախարար Մանվել Գրիգորյանի ազատման պատճառների մասին խոսելով, Ռոբերտ Քոչարյանն ասաց, որ դա պետք է դիտարկել իրադարձությունների ընդհանուր կոնտեքստի մեջ: Նա հայտնեց, որ փոխնախարարն ազատվել է արձակուրդից վերադառնալուց հետո:
Ժողովրդի տարբեր հատվածների միջեւ ատելության սերմանումը քրեորեն պատժելի արարք համարելու իր առաջարկը Ռոբերտ Քոչարյանը հետեւողականորեն պաշտպանելու է եւ փորձելու է, որ խորհրդարանական քաղաքական ուժերի եւ գործիչների կողմից այն ներկայացվի: Նա հարց բարձրացրեց, թե ինչո՞ւ ազգային փոքրամասնությունների իրավունքները պետք է պաշտպանվեն, ռասայական խտրականությունը համարվի քրեորեն դատապարտելի, իսկ ատելության սերմանումը հայ ժողովրդի տարբեր հատվածների միջեւ՝ ոչ:
Հայաստանի տնտեսությունը ի՞նչ վիճակում է Ռոբերտ Քոչարյանը փոխանցում իր հաջորդին հարցին վերջինս պատասխանեց, որ նկատի ունենալով անցած տարվա ցուցանիշները` կայուն զարգացման վիճակում: Այս տարվա մարտին որոշ անկում է արձանագրվել միայն առեւտրի ծավալների հետ կապված, ինչը կապված է ներքաղաքական իրավիճակի հետ: «Սակայն ակնհայտ է, որ այս ամենը հաղթահարվում է, եւ ես կասկած չունեմ, որ մենք այս տարին եւս շատ լուրջ ցուցանիշներով փակելու հնարավորություն ունենք», ասաց նախագահը, ավելացնելով, որ խորքային առումով մոտակա ժամանակներս Հայաստանի համար որեւէ խնդիր ինքը չի տեսնում:
Որոշե՞լ է, թե ինչով է զբաղվելու Ռոբերտ Քոչարյանը ապրիլի 9-ից հետո՝ «Ազատություն» ռադիոկայանի թղթակցի տված հարցին նախագահը հրաժարվեց պատասխանելուց, ասելով, որ ինքն «առավել եւս չի ցանկանում պատասխանել «Ազատություն» ռադիոկայանի հարցին», քանի որ վերջինս տանում է Հայաստանի պետականության քայքայման քարոզչություն:
ԱՄԵՐԻԿԱՅՈՒՄ ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԹԱՆԳԱՐԱՆԻ ԿԱՌՈՒՑՈՒՄԸ ՀԱՎԱՆՈՒԹՅԱՆ ԱՐԺԱՆԱՑԱՎ
Մարտի 27-ին տեղի ունեցած հրապարակային լսումների ժամանակ Մ. Նահանգների «Պատմական հուշարձանների պահպանման վարչությունը» (ՊՀՊՎ), որի պարտականությունների մեջ են մտնում Կոլումբիայի օկրուգի պատմական, մշակութային եւ գեղագիտական արժեք ներկայացնող կառույցների պահպանումն ու հետագա ճակատագիրը, միաձայն հավանություն է տվել Վաշինգտոնում նախատեսված Հայոց ցեղասպանության թանգարանի կառուցման նախագծին, տեղեկացնում է այդ առթիվ խմբագրությանը հասցեագրված հաղորդագրությունը:
Thursday, April 03, 2008
ՀԱՄԲԵՐԵԼ ՉԵՆ ԿԱՐՈՂ՝ ՊԱՅՔԱՐԸ ՍԱՌՈՒՄ Է
Մեզ հայտնի չէ՝ աշխարհում կա՞ մի երկիր, ուր սպանություններով զուգորդված զանգվածային անկարգություններից հետո կազմակերպիչներին, հրահրողներին ու կատարողներին ձերբակալելու հենց հաջորդ օրվանից վայնասուն բարձրացնեն՝ պահանջելով անհապաղ ազատ արձակել դրանց
Թեպետ հարցնում ենք, բայց վստահ ենք, որ չկա։ Բացի Հայաստանից, աշխարհի որեւէ կետում նման «հումանիստական» ճիչեր չեն լսվում։ Ոչ էլ զանգվածային անկարգությունների հեղինակներին անմիջապես օծում «քաղբանտարկյալի» տիտղոսով, ինչը միայն մեր երկրում է հնարավոր տեսնել։
Ինչո՞ւ եւ ինչպե՞ս անհապաղ ազատ արձակել ձերբակալվածներին։ Այն էլ մեկուսարանում լուսացրած հենց առաջին գիշերվանից հետո։ Իսկ կներեք, ովքե՞ր պետք է զբաղեցնեն «քաղբանտարկյալներ» Ալիկ Արզումանյանի, Արարատ Զուրաբյանի, Մյասնիկ Մալխասյանի, Կարապետ Ռուբինյանի, Սուրենյանցի, Մակեյանի, մյուսների տեղերը։ Չլինի՞ այն մարդիկ, ովքեր հրաժարվել էին մարտի 1-ին «ինքնաբուխ» հավաքվել Ֆրանսիայի դեսպանատան մոտ։ Կամ գուցե նրա՞նք, ովքեր իրենց պատշգամբներից են սարսափահար հետեւել ազատագրիչների վայրագ գործողություններին։
Ապշելու բան է լսել Քրեական օրենսգրքի տարբեր հոդվածներ շալակած «քաղբանտարկյալներին» անհապաղ շղթայազերծ անելու կոչերը։ Գուցե նման կոչերի հեղինակների համար, օրինակ, Քրեական օրենսգրքի 300-րդ հոդվածն ընդամենը թեթեւ զանցա՞նք է նշանակում։ Ասենք, խեղճ «քաղբանտարկյալների» կատարած արարքը ո՞րն էր՝ ընդամենը ծառի թուփ են տրորել։
Կալանված հեղափոխականների ճակատագիրը ողբացողներին վատ չէր լինի մեկ անգամ էլ հիշեցնել 300-րդ հոդվածում ներկայացված հանցագործությունը՝ Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրության խախտմամբ պետական իշխանությունը բռնությամբ զավթելուն կամ այն բռնությամբ պահելուն, ինչպես նաեւ սահմանադրական կարգը բռնությամբ տապալելուն ուղղված գործողությունները։
Վատ չէր լինի նաեւ ազատարարների նկատմամբ նախանձելի գուրգուրանք ու սրտացավություն ցուցաբերողներին հիշեցնել նրանց առաջադրված հաջորդ մեղադրանքը՝ զանգվածային անկարգություններ կազմակերպելը, անմիջականորեն կատարելը (Քր.օր.-ի 225-րդ հոդված)։ Եւ սա դեռ ամբողջը չէ առաջադրված տարբեր մեղադրանքների պատկառելի փաթեթից։
Ինչեւէ, զարմանալի չէ, որ եվրակառույցների կողմից իրենց նկատմամբ դրսեւորած հոգատար վերաբերմունքից ոգեւորված 28 «քաղբանտարկյալներ» սպառնալից հայտարարություններով հանդես եկան։ Երեկ նրանցից 20-ը առայժմ մեկօրյա նախազգուշական հացադուլով սպառնաց (իսկ ապրիլի 9-ից հետո՝ անժամկետ)։ Իսկ 8-ը հայտարարեց անժամկետ հացադուլ անելու մասին։ Հացադուլավոր երկու խմբերն իրենց առաջ քաշած պահանջներով գրեթե նույնությամբ կրկնում են ԵՄ նախագահության եւ Ագոյի խմբի առաջարկությունները։
Գուցե իսկապես լուծարե՞նք ոստիկանությունն ու դատախազությունը։ Հրավիրենք անկախ միջազգային հետաքննություն իրականացնողներին, որոնք մի կողմից՝ կքննեն «մարտի 1-ի» գործը, մյուս կողմից էլ կլսեն նույն գործով անցնող, սակայն ազատության մեջ հայտնված «քաղբանտարկյալների» կոչերը հրապարակում՝ «Պայքար, պայքար մինչեւ վերջ», «Հողը փախչում է վարչախմբի տակից» եւ այլն։ Քանզի «քաղբանտարկյալները» շատ են շտապում։ Չե՞ք տեսնում՝ անգամ չսպասեցին գոնե դատարանի վճռից հետո հացադուլ հայտարարել։
Հասկանո՞ւմ եք, համբերել չեն կարող՝ պայքարը սառում է։
ԿԻՄԱ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆ
Թեպետ հարցնում ենք, բայց վստահ ենք, որ չկա։ Բացի Հայաստանից, աշխարհի որեւէ կետում նման «հումանիստական» ճիչեր չեն լսվում։ Ոչ էլ զանգվածային անկարգությունների հեղինակներին անմիջապես օծում «քաղբանտարկյալի» տիտղոսով, ինչը միայն մեր երկրում է հնարավոր տեսնել։
Ինչո՞ւ եւ ինչպե՞ս անհապաղ ազատ արձակել ձերբակալվածներին։ Այն էլ մեկուսարանում լուսացրած հենց առաջին գիշերվանից հետո։ Իսկ կներեք, ովքե՞ր պետք է զբաղեցնեն «քաղբանտարկյալներ» Ալիկ Արզումանյանի, Արարատ Զուրաբյանի, Մյասնիկ Մալխասյանի, Կարապետ Ռուբինյանի, Սուրենյանցի, Մակեյանի, մյուսների տեղերը։ Չլինի՞ այն մարդիկ, ովքեր հրաժարվել էին մարտի 1-ին «ինքնաբուխ» հավաքվել Ֆրանսիայի դեսպանատան մոտ։ Կամ գուցե նրա՞նք, ովքեր իրենց պատշգամբներից են սարսափահար հետեւել ազատագրիչների վայրագ գործողություններին։
Ապշելու բան է լսել Քրեական օրենսգրքի տարբեր հոդվածներ շալակած «քաղբանտարկյալներին» անհապաղ շղթայազերծ անելու կոչերը։ Գուցե նման կոչերի հեղինակների համար, օրինակ, Քրեական օրենսգրքի 300-րդ հոդվածն ընդամենը թեթեւ զանցա՞նք է նշանակում։ Ասենք, խեղճ «քաղբանտարկյալների» կատարած արարքը ո՞րն էր՝ ընդամենը ծառի թուփ են տրորել։
Կալանված հեղափոխականների ճակատագիրը ողբացողներին վատ չէր լինի մեկ անգամ էլ հիշեցնել 300-րդ հոդվածում ներկայացված հանցագործությունը՝ Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրության խախտմամբ պետական իշխանությունը բռնությամբ զավթելուն կամ այն բռնությամբ պահելուն, ինչպես նաեւ սահմանադրական կարգը բռնությամբ տապալելուն ուղղված գործողությունները։
Վատ չէր լինի նաեւ ազատարարների նկատմամբ նախանձելի գուրգուրանք ու սրտացավություն ցուցաբերողներին հիշեցնել նրանց առաջադրված հաջորդ մեղադրանքը՝ զանգվածային անկարգություններ կազմակերպելը, անմիջականորեն կատարելը (Քր.օր.-ի 225-րդ հոդված)։ Եւ սա դեռ ամբողջը չէ առաջադրված տարբեր մեղադրանքների պատկառելի փաթեթից։
Ինչեւէ, զարմանալի չէ, որ եվրակառույցների կողմից իրենց նկատմամբ դրսեւորած հոգատար վերաբերմունքից ոգեւորված 28 «քաղբանտարկյալներ» սպառնալից հայտարարություններով հանդես եկան։ Երեկ նրանցից 20-ը առայժմ մեկօրյա նախազգուշական հացադուլով սպառնաց (իսկ ապրիլի 9-ից հետո՝ անժամկետ)։ Իսկ 8-ը հայտարարեց անժամկետ հացադուլ անելու մասին։ Հացադուլավոր երկու խմբերն իրենց առաջ քաշած պահանջներով գրեթե նույնությամբ կրկնում են ԵՄ նախագահության եւ Ագոյի խմբի առաջարկությունները։
Գուցե իսկապես լուծարե՞նք ոստիկանությունն ու դատախազությունը։ Հրավիրենք անկախ միջազգային հետաքննություն իրականացնողներին, որոնք մի կողմից՝ կքննեն «մարտի 1-ի» գործը, մյուս կողմից էլ կլսեն նույն գործով անցնող, սակայն ազատության մեջ հայտնված «քաղբանտարկյալների» կոչերը հրապարակում՝ «Պայքար, պայքար մինչեւ վերջ», «Հողը փախչում է վարչախմբի տակից» եւ այլն։ Քանզի «քաղբանտարկյալները» շատ են շտապում։ Չե՞ք տեսնում՝ անգամ չսպասեցին գոնե դատարանի վճռից հետո հացադուլ հայտարարել։
Հասկանո՞ւմ եք, համբերել չեն կարող՝ պայքարը սառում է։
ԿԻՄԱ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆ
Subscribe to:
Posts (Atom)
