Jean Eckian: Armenians throughout the globe should unite to resist Turkish denialist campaign

/PanARMENIAN.Net/ USA Armenian Life Magazine (USA) and Nouvelles of Armenie Magazine (France) published an Appeal to the leaders of the Armenian Diaspora to resist the Turkish policy of the Armenian Genocide denial, the author of the article, independent French journalist Jean Eckian told PanARMENIAN.Net. “The time has come for all Armenians to unite against a Turkish government-sponsored surge in denialism.“In the name of our parents, grandparents and great-grandparents exterminated since 1895 by successive regimes of the Turkish Ottoman Empire, it is today the duty of all the Armenian political organizations to agree on a project of "counter-attack" to eliminate the denialist efforts of Turkish leaders.“Each passing day brings a new Turkish initiative with a clear objective to obstruct the American and French genocide-related resolutions. This becomes intolerable for our people which call on activists worldwide to counter en masse the blackmail and shameless lies propagated by the cohorts of denialist Turks.“They have already succeeded in intimidating a few U.S. Representatives. They succeeded in sowing doubt in the spirit of French politicians. They have declared economic blackmail against all countries that recognize the indisputable reality of the Armenian, Assyrian and Greek Genocides. They create false historians’ commissions. They threaten and kill the men who dare speak freely and openly. They lack respect towards a candidate to the presidential election of the United States because he declares recognizing the Armenian Genocide. They export violence into other countries. They vandalize the monuments to our Martyrs. They spread hatred and false information on Internet. They threaten Armenians of Diaspora. They want to suppress their righteous intellectuals many of whom are exiled abroad. They stole the property of destroyed Armenian families. They erased the Armenian cultural heritage. They maintain a blockade against Armenia and maintain their occupation army in Cyprus. They muzzle free expression with Article 301. They just created a television station with programs in the Armenian language to brainwash our compatriots in Armenia-Artsakh and around the world. They know the truth, but they hide this from the Turkish people.“Who are they? The whole world knows. But the world has also other problems.“Leaders of Armenian political and other worldwide organizations must start a major project this year. Radio and television stations, newspapers, magazines and websites of all countries where Armenians live must help and invite the silent majority to join the activists and sympathizers of the just Armenian Cause.“Let’s decide together today to launch this massive, worldwide action. Let’s organize an international day of protest by Armenians. Let's synchronize the hour, the day of marches on each continent. The people of the world must be reminded. Let’s get on with it now! Tomorrow will be too late.“Until when will we express support of our Cause without real action? The articles in the press are not enough! The Armenian world must go into the street. But the Armenians of the world need to be informed now in order to create tomorrow’s political electric shock. Thanks for helping evolve this idea by transmitting it to the leaders. Lest we let our Cause be bogged down. Let’s make The Walk of Life now! If Not Us, Then Who? If Not Now, Then When?” the appeal says.

И снова — «уши Березовского

19 февраля в Армении пройдут очередные выборы президента. Как это ни странно, но к нам они также имеют определенное отношение, благодаря беглому российскому олигарху Борису Березовскому. Он же Платон Еленин, он же Мефистофель, как именуют его некоторые продвинутые журналисты. Дело в том, что почти год назад в Киеве прошли консультации между руководителем созданного Борисом Березовским фонда «Гражданских свобод» весьма известным на Украине Александром Гольдфарбом и представителями Армянского общенационального движения (АОД), возглавляемого экс-президентом Армении Левоном Тер-Петросяном. Эти встречи были организованы при посредничестве другого доверенного лица Березовского — Давида Жвания. Журналистская молва утверждает, что в них принимали участие некие лица, предположительно имеющие отношение к силовым структурам Армении. Об этом я подробно писал в минувшем году в газете «Крым.ru».Весной прошлого года, накануне парламентских выборов в Армении, Борис Березовский и армянский экс-президент Левон Тер-Петросян пытались объединить вокруг последнего оппозиционеров для формирования в Национальном собрании республики блока, который, выступая под лозунгом борьбы с засильем «карабахского клана», должен был сыграть решающую роль в нынешней президентской гонке.Тогда затея Березовского с превращением Армении в плацдарм борьбы с Москвой закончилась провалом. Кандидаты от так и не объединившихся оппозиционных партий, за исключением «американского агента» Раффи Ованисяна, потерпели фиаско на парламентских выборах, а возглавляемое Тер-Петросяном Армянское общенациональное движение (АОД) вообще отказалось от участия в них.Наверное, тогда многим наблюдателям, следящим за событиями в Армении, могло показаться, что вынашиваемая оппозиционерами и их зарубежными друзьями идея скорейшей смены власти в Ереване умерла вместе с мечтами функционеров АОД о депутатских мандатах. Однако те, кто так думал, серьезно заблуждались. Как выяснилось, и Березовский, и Тер-Петросян прекрасно помнили древний постулат о том, что «проигравший бой еще не проиграл войну».От информированных источников, близких к штабу еще одного оппозиционного кандидата в президенты Армении Артура Багдасаряна, журналистам стало известно, что в ноябре - декабре прошлого года вновь активизировались контакты между эмиссарами Березовского и Тер-Петросяна. Однако сейчас в качестве места их встреч выбран не Киев, а более удаленное от Армении южное побережье Франции (где, кстати, находится принадлежащий сыну Тер-Петросяна Давиду дворец с полем для гольфа). В лучших традициях голливудских шпионских фильмов рандеву посланцев «лондонского сидельца» и «отца армянской независимости» проходили на борту яхты, принадлежащей одному не очень известному, но весьма состоятельному армянскому бизнесмену.Как предполагается, Березовский, осознавая, что февральские выборы являются последним шансом для «захвата армянского плацдарма» и уже потраченные им деньги могут пропасть впустую (как уже было после нашей славной «помаранчевой» революции) предложил Тер-Петросяну попробовать силовой сценарий «революции баклажанов».Суть идеи состоит в том, что, когда 20 или 21 февраля на улицы Еревана выйдут ведомые активистами АОД «возмущенные украденными голосами» «простые армянские избиратели», их поддержат армейские части и подразделения МВД. Благо, в руководстве силовых ведомств осталось немало генералов, сочувствующих своему первому верховному главнокомандующему.Косвенно на возможность такого сюжета указал сам Тер-Петросян, заявивший в середине января о том, что через «20 дней представители налоговой, правоохранительной и силовой систем не будут подчиняться» действующим властям. Казалось бы, неимоверная глупость – предупреждать противников о готовящемся перевороте. Однако в эти сроки, скорее всего, ничего не произойдет, а бдительность властей будет усыплена.Безусловно, готовность силовиков «защитить демократические завоевания» необходимо простимулировать. В частности, ближайший соратник Тер-Петросяна Александр Арзуманян (возможно, на радостях) недавно говорил в штабе АОД о каких-то «первых 7 миллионах долларов, которые уже переданы по израильским каналам». При этом в качестве их получателя упоминалась некая Людмила (этим редким армянским именем зовут жену Тер-Петросяна). Как говорят французы, «шерше ля фам».А может, Борис Абрамович уже начал отрабатывать перспективный сценарий для Украины? Чем черт не шутит? У нас ведь продвинутых женщин хоть отбавляй

«ԵՎ ՆՈՐԻՑ ԲԵՐԵԶՈՎՍԿՈՒ ԱԿԱՆՋՆԵՐԸ»

Նման վերնագրով «Крымское Эхо» կայքի լրագրող Վիկտոր Կովալենկոն անդրադարձել է Հայաստանում տեղի ունեցող ընտրություններին: Ըստ կայքէջի, Անգլիայում ապաստան գտած հայտնի օլիգարխ Բորիս Բերեզովսկին ակտիվորեն ներգրավված է հայաստանյան ընտրությունների մեջ: Այսպես, թերթը գրում է, որ մեկ տարի առաջ Կիեւում հանդիպում է տեղի ունեցել ՀՀՇ-ի առաջնորդների եւ Բերեզովսկու կողմից ֆինանսավորվող «Քաղաքացիական ազատություններ» հիմնադրամի ղեկավար Ալեքսանդր Գոլդֆարբի միջեւ: Հաղորդվում է, որ հանդիպումը կազմակերպվել է Դավիթ Ժվանիայի միջնորդությամբ: Հոդվածի հեղինակը գրում է, որ ըստ որոշ լուրերի, հանդիպմանը մասնակցել են նաեւ հայաստանյան ուժային նախարարությունների մի քանի ներկայացուցիչներ: Հայաստանում տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններից հետո, որը ավարտվեց ընդդիմության ջախջախումով, ըստ հոդվածագրի, նորից ակտիվացան կապերը Բերեզովսկու մարդկանց եւ ՀՀՇ-ականների միջեւ: Վիկտոր Կովալենկոն պնդում է, որ այս անգամ հանդիպումը տեղի է ունեցել Ֆրանսիայում, որտեղ, ըստ հեղինակի, իբր գտնվում է նաեւ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի որդու՝ Դավիթի «պալատը գոլֆի դաշտով»: Ըստ հոդվածագրի հանդիպումը այս անգամ կայացել է Ֆրանսիայի ափամերձ շրջաններից մեկում՝ մի հայ մեծահարուստի զբոսանավի վրա: Ըստ Վիկտոր Կովալենկոյի, Բերեզովսկին լավ հասկանալով, որ փետրվարյան ընտրությունները Հայաստանում իշխանությունը վերցնելու վերջին հնարավորությունն են, Տեր-Պետրոսյանին խորհուրդ է տվել փորձել ուժային տարբերակը` «բադրջանների հեղափոխությունը»: Հոդվածի հեղինակը պնդում է, որ փետրվարի 20-21-ին ՀՀՇ-ի առաջնորդությամբ Երեւանի փողոցներ դուրս կգան «կեղծված» ընտրություններից դժգոհ զանգվածները, որոնց հնարավոր է, որ աջակցեն զինվորական եւ ոստիկանական որոշ ստորաբաժանումներ: «Крымское Эхо»-ի լրագրողը պնդում է, որ ուժայիններին շահագրգռելու համար արդեն 7 մլն դոլար է փոխանցվել համապատասխան հաշվեհամարին, որի մասին իբր թե իր կողմնակիցներին հայտնել է առաջին նախագահի շտաբի պետ Ալեքսանդր Արզումանյանը: Կայքէջը գրում է նաեւ, որ գումարը փոխանցվել է ինչ-որ «իսրայելական ճանապարհով», ոմն Լյուդմիլայի անունով:
Ինչեւէ, ներկայացնելով այս հոդվածը՝ «Ազգը» չի ընդունում այն որպես վերջին ճշմարտություն, սակայն իր պարտքն է համարում ընթերցողներին ներկայացնել նաեւ այս տեսակետը: Թերթը պատրաստ է հրապարակել այդ տեսակետը հերքող շահագրգիռ կողմերի կարծիքը: Հոդվածը ամբողջությամբ կարող եք կարդալ http://www.kr-eho.info/index.php?name=News&op=article&sid=474 կայքէջում կամ «Ազգ»-ի կայքէջի ռուսերեն տարբերակում՝ http://www.azg.am/RU

Dimitrij Rupel: we urge Azerbaijan to stop warlike rhetoric

The European Union stands against resolution of conflicts by the use of force, Slovenian Foreign Minister Dimitrij Rupel told a news conference in Yerevan. “The EU speaks out for building an atmosphere of trust between the parties to conflict. For this purpose, the mandate of EU Envoy for the South Caucasus, Mr Peter Semneby, was expanded. We call on Azerbaijan to put an end to warlike statements. The Nagorno Karabakh problem needs political will but not weapons,” he said.Touching upon Nagrono Karabakh’s participation in the negotiations, Mr Rupel said, “The OSCE Minsk Group format doesn’t provide for participation of Nagorno Karabakh in talks yet.”

British expert: Kosovo model may be applied to Karabakh

Anatol Lieven, British policy analyst and chairman of International Relations and Terrorism Studies at King’s College London, doubts that Kosovo’s independence will not be precedent for other conflicts."Kosovo and Nagorno Karabakh are different conflicts, but what happens in one region will have a certain effect on what happens in the other", Anatol Lieven, Lieven believes that the Kosovo model can be applied to the Nagorno Karabakh conflict. "Why not? It is easy to say that things are specific, but it depends who is doing the talking. Everybody tries to make up different rules, different cases. But in fact, it does set a precedent", said the British analyst. "I don’t believe that Russia will back Karabakhi Armenians. But they will undoubtedly be encouraged by Kosovo’s independence", he said.Commenting on Russia’s hindering the determination of the final status of Kosovo and supporting regimes in South Ossetia and Abkhazia, Mr Lieven said there were two main reasons for it. "Firstly, Abkhazians and Ossetians are Northern Caucasian nations to whom the Russians are tied very closely. And certainly they do not want any more trouble in the North Caucasus. Secondly, Russians have come to absolutely detest the Georgians and are not going to do anything for them, whereas Russia, of course, has been trying to build good relations with Azerbaijan. That is the explanation", he said. Analyzing the difficulties western powers face in balancing people’s aspiration for independence with a wish to maintain the territorial integrity of existing states and preserve regional stability, Mr Lieven said it would partly depend on further developments. "If Kosovo secedes successfully and more or less peacefully, then, no doubt, the U.S. policy will score a victory. If the independence of Kosovo leads to more serious fighting with Serbia and a possible overspill of Albanian separatism into Serbia itself and then towards Macedonia, then of course, the entire U.S. policy towards the region, and ever since 1999 and the Kosovo war, will be seen as a disaster. But we do not yet know what will happen", the expert said, Trend reports.

ԹՈՒՐՔԻԱՆ ՊԱՏՐԱՍՏՎՈՒՄ Է ԴԻՄԵԼ ՀԱԱԳԱՅԻ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ապացուցելու համար ցեղասպանության հայկական պնդումների «անհեթեթությունը»

Որքան մոտենում է ապրիլի 24-ը, այնքան դյուրագրգիռ են դառնում Թուրքիայի կառավարական, քաղաքական եւ գիտական շրջանակները, իսկ դա նրանց ստիպում է դիմել անհավասարակշիռ քայլերի: Այդ քայլերից թերեւս անհավասարակշիռը հունվարի վերջերին կատարել էր Թուրքական պատմական ընկերության նախագահ պրոֆ. Յուսուֆ Հալաչօղլուն:
Նախ՝ նա թուրքական հանրային հեռուստատեսության էկրանից հայտարարել էր, որ ինքը պատրաստ է բարձրանալու կախաղան, եթե ապացուցվի Հայոց ցեղասպանության փաստը: Ապա եւ կարծիք էր հայտնել, թե տեղահանության ընթացքում հայերը մահացել են համաճարակներից եւ տարբեր հիվանդություններից:
Կախաղան բարձրանալու վճռականություն հայտնելիս Հալաչօղլուն քաջ գիտեր Թուրքիայում մահապատժի վերացման մասին: Իսկ համաճարակների մասին արտահայտվելիս նա փորձում էր ցեղասպանության թուրքական ժխտողականության դիրքերը պաշտպանել կատարվածի համար արդարանալու միջոցով, ինչն անհամատեղելի է ճշմարտության հետ:
Քայլի առումով ոչ պակաս անհավասարակշիռ պետք է համարել Թուրքիայի ազգային մեծ ժողովի՝ Մեջլիսի Եվրոմիության հետ ներդաշնակության հանձնաժողովի պատվիրակության Ֆրանսիայի Ազգային ժողովին եւ Սենատին Փարիզում արած առաջարկը: Տեղեկացնելով այդ մասին հունվարի 31-ի համարներում, թուրքական «Միլիեթ» եւ «Զաման» թերթերը նշում են Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող ֆրանսիական օրենքը Հաագայի միջազգային քրեական դատարանում բողոքարկելու Անկարայի վերջին նախաձեռնության մասին:
Այդ նպատակով հունվարի 29-31-ը Փարիզ գործուղված թուրքական պատվիրակությունը փորձել էր համոզել ֆրանսիացի խորհրդարանականներին, որ Ֆրանսիան Թուրքիայի հետ համատեղ դիմի Հաագայի միջազգային դատարան՝ ճշտելու համար, թե 2001-ին ընդունված Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող ֆրանսիական օրենքը համապատասխանո՞ւմ է ՄԱԿ-ի ցեղասպանության կոնվենցիայի պահանջներին:
Թուրքիայի ազգային մեծ ժողովի ԵՄ-ի հետ ներդաշնակության հանձնաժողովի պատվիրակության անդամ Շյուրքրյու Էլեքդաղը հայտարարել է, որ Թուրքիան միջազգային դատարան կդիմի միայնակ, եթե Ֆրանսիան մերժի համատեղ դիմելու թուրքական առաջարկը: Այնուհետեւ նա կարծիք է հայտնել, որ Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու մասին 2001-ին ընդունած օրենքով Ֆրանսիան խախտել է ՄԱԿ-ի ցեղասպանության կոնվենցիայի դրույթները, հետեւաբար Անկարան իր առջեւ խնդիր է դրել հասնելու ֆրանսիական վերոհիշյալ օրենքի հակաիրավական հռչակմանը Հաագայի միջազգային դատարանում, հենց այնտեղ էլ «ապացուցելու ցեղասպանության հայկական պնդումների անհեթեթությունը»:
Վերջում «Զաման» եւ «Միլիեթ» թերթերը նշում են, որ Էլեքդաղը թուրքական պատվիրակությունում ներկայացնում է ընդդիմադիր Ժողովրդա-հանրապետական կուսակցությանը, այդ իսկ պատճառով էլ նրա հայտարարություններն ավելի անկաշկանդ են: Հակառակ դրան, պատվիրակության ղեկավար Յաշար Յաքըշը վարչապետ Էրդողանի «Արդարություն եւ բարգավաճում» կուսակցության ներկայացուցիչն է: Ինչի պատճառով նրա հայտարարությունները եղել են անհամեմատ զուսպ: Պատվիրակության նախագահ Յաքըշը նշել է, որ Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող ֆրանսիական օրենքի առնչությամբ Հաագայի միջազգային դատարան դիմելու հարցը քննարկվել է Ֆրանսիայի ազգային ժողովում եւ Սենատում, իսկ քննարկումներում թուրքական առաջարկն արժանացել է ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական արձագանքների:
Հ. ՉԱՔՐՅԱՆ

ՕԲԱՄԱՅԻՆ ՈՒՂՂՎԱԾ ԷՐԴՈՂԱՆԻ ՎԻՐԱՎՈՐԱԿԱՆ ԽՈՍՔԵՐԸ ԿԱՐՈՂ ԵՆ ՎՆԱՍԵԼ ԹՈՒՐՔԻԱՅԻՆ

«Կալիֆոռնիա կուրիեր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Հարութ Սասունյանն իր հունվարի 31-ի հոդվածում գրում է, որ հայերն իրենց հույսը միշտ կարող են դնել թուրք առաջնորդների վրա, որոնք իրենց հապշտապ, զգացմունքային եւ վայրագ հայտարարություններով առավել նպաստում են Հայոց ցեղասպանության հիմնահարցի միջազգային ճանաչմանը:
Հոդվածում, որի թարգմանությունը ներկայացնում ենք ստորեւ, նա գրում է.
Անցյալ շաբաթ, երբ Մ. Նահանգների նախագահության թեկնածուներ` սենատոր Բարաք Օբաման, սենատոր Հիլարի Քլինթոնն ու նախկին սենատոր Ջոն Էդվարդսը, ինչպես նաեւ Սենատի արտաքին հարաբերությունների կոմիտեի նախագահ սենատոր Ջո Բիդենը հայտարարություններ արեցին Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու օգտին, Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանը կոպիտ եւ վիրավորական խոսքեր հղեց սենատոր Օբամային միջազգային լրատվամիջոցների ուշադրությունը դարձյալ բեւեռելով օսմանյան թուրքերի իրագործած Հայոց ցեղասպանության վրա:
Սենատոր Օբաման կոչ արեց Կոնգրեսով անցկացնել Հայոց ցեղասպանության բանաձեւը եւ երդվեց ճանաչել այդ փաստը նախագահ ընտրվելու դեպքում: Նա ասաց. «Ամերիկահայերին, որոնցից շատերը ցեղասպանությունից մազապուրծների հետնորդներն են, միանում եմ սկզբունքային այն հարցում, որ պետք է վերջ տալ ցեղասպանություններին եւ պահել հիշատակը անցյալում կատարվածների: Պետք է սկսել աշխարհի պատմության մեջ ցեղասպանությունների ողբերգական դեպքերը ճանաչելուց: Որպես Մ. Նահանգների սենատոր ես միանում եմ ամերիկահայերի կոչին, որ պահանջում է Թուրքիայից ճանաչել հայերի ցեղասպանությունը: Երկու տարի առաջ ես քննադատեցի պետքարտուղարին Հայաստանի դեսպան Ջոն Էվանսին աշխատանքից հեռացնելու համար սոսկ այն պատճառով, որ նա «ցեղասպանություն» բառը տեղին օգտագործել էր, նկարագրելու համար 1915 թվին Թուրքիայում հազարավոր հայերի սպանդը: Պետքարտուղար Ռայսին հայտնեցի իմ խորին համոզմունքը, որ Հայոց ցեղասպանությունը ենթադրություն, անձնական կարծիք կամ տեսակետ չէ, այլ լայնորեն վավերագրված փաստ, հիմնված պատմական վկայությունների առկայության վրա: Այդ վկայություններն անհերքելի են: Պատմական փաստերը աղավաղելու պաշտոնական քաղաքականություն վարելը պարզապես անտրամաբանական է: Որպես սենատոր ես պաշտպանում եմ Հայոց ցեղասպանության H. 106 եւ S. 106 բանաձեւերի անցկացումը Կոնգրեսում եւ որպես նախագահ ես խոստանում եմ ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը»:
Սենատոր Օբաման նաեւ երդվեց պահպանել Մ. Նահանգների օժանդակությունը Հայաստանին, ամրապնդել այնտեղ ժողովրդավարությունը, ճանապարհներ որոնել վերջ տալու թուրքական եւ ադրբեջանական շրջափակումներին, աշխատել կայուն եւ տեւական կարգավորում գտնել Արցախյան (Լեռնային Ղարաբաղի) հակամարտությանը, նպաստել նրա աճին եւ զարգացմանը՝ ընդլայնված առեւտրի ու նպատակային օգնության միջոցով, ինչպես նաեւ ամրապնդել քաղաքական, առեւտրական, զինվորական եւ մշակութային կապերը Մ. Նահանգների եւ Հայաստանի կառավարությունների միջեւ:
Սենատոր Ջո Բիդենը, որը մինչեւ վերջերս նույնպես նախագահական թեկնածու էր, Օբամայի օրինակին հետեւելով պաշտոնապես հայտարարեց, որ ինքն էլ է պաշտպանում Կոնգրեսում Հայոց ցեղասպանության բանաձեւի ընդունումը: Նա այդպիսով դարձավ 34-րդ սենատորը, որը հովանավորում է այդ բանաձեւը: Ի դեպ, նա այդ եւ այլ հայկական հարցերի պաշտպանության երկարամյա կենսագրություն ունի:
Հաջորդը սենատոր Հիլարի Քլինթոնն էր, որը պաշտպանելով Կոնգրեսում վերոհիշյալ բանաձեւի ընդունումը, նաեւ խոստացավ նախագահ ընտրվելու դեպքում ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը: Նա ասաց. «Նախագահական թեկնածուների թվում ես երկար ժամանակ առանձին պաշտպանել եմ այդ բանաձեւը, հովանավորել եմ այն 2002 թվից եւ գտնում եմ, որ երկու պալատներն էլ պետք է ընդունեն այդ բանաձեւը: Իմ կարծիքով, հայերի դեմ Օսմանյան կայսրության գործադրած սարսափելի արարքները ցեղասպանության իսկական երեւույթներ են: Ես երկու անգամ գրել եմ նախագահ Բուշին, կոչ անելով նրան նշել Հայոց ցեղասպանությունը իր տարեկան հիշատակություններում, եւ նախագահ ընտրվելու դեպքում ես ճանաչելու եմ Հայոց ցեղասպանությունը: Մեր ընդհանուր բարոյականությունը եւ մեր երկրի, պետության հեղինակությունը որպես մարդու իրավունքների պաշտպանի պարտավորում են մեզ անել ամեն ինչ, որպեսզի Հայոց ցեղասպանության հիշատակը վառ մնա եւ ճանաչվի ինչպես Մ. Նահանգների Կոնգրեսի, այնպես էլ նախագահի կողմից»:
Սենատոր Քլինթոնը նաեւ ասաց, որ շատ է գնահատում իր բարեկամական հարաբերությունները ամերիկահայ աշխույժ համայնքի հետ: «Դա համահունչ է երկար տարիների իմ նվիրվածությանը այդ համայնքի խնդիրներին, ինձ համար բացառիկ հնարավորություն էր որպես առաջին տիկին ելույթ ունենալ 1994-ին Սպիտակ տանը կայացած հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ հանդիպմանը` վերածնված Հայաստանի անկախության առիթով: Որպես նախագահ, ես աշխատելու եմ է՛լ ավելի ընդլայնել եւ զարգացնել հարաբերությունները Ամերիկայի եւ Հայաստանի միջեւ այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են առեւտուրը, տնտեսական կապերը, ահաբեկչության դեմ պայքարը, ժողովրդավարական կառույցների ամրապնդումը, ՆԱՏՕ-ի հետ զինվորական համագործակցությունը եւ տարածաշրջանի խնդիրների լուծումը, այդ թվում` արդար եւ ժողովրդավարական կարգավորման հասնել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության գործում: Որպես նախագահ ես ընդլայնելու եմ Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդին ամերիկյան օժանդակությունը»:
Նախագահության արդեն նախկին թեկնածու Ջոն Էդվարդսը միացավ վերոհիշյալներին իր անձնական հայտարարությամբ: «Ես հպարտ եմ Սենատում իմ աշխատանքի անցյալով, որի ընթացքում լրջորեն հետաքրքրվել եմ մեր երկրի մեկուկես միլիոն ծնունդով հայ ամերիկացիների հոգսերով: Պայքարել եմ Սենատում Հայաստանի անվտանգությանը սպառնացող վտանգների, այդ թվում` շրջափակումների դեմ, որոնք դեռեւս շարունակվում են: Որպես նախագահ ես խոստանում եմ մեր հատուկ հարաբերությունները Հայաստանի հետ եւ խաղաղության հաստատումը Լեռնային Ղարաբաղում եւ ամբողջ տարածաշրջանում դարձնել առաջնահերթ խնդիր:
Հավատացած եմ, որ Մ. Նահանգները պետք է ճշմարտությունն ասի բոլոր ցեղասպանությունների մասին: Պաշտպանում եմ կոնգրեսական բանաձեւը, որը ցեղասպանություն է անվանում Օսմանյան կայսրությունում 1,5 միլիոն հայերի կոտորածները: Մենք նաեւ պետք է շարունակենք ամրապնդել մեր հարաբերությունները Թուրքիայի հետ, որը կարեւոր դաշնակից է այդ տարածաշրջանի բռնատիրական ուժերի դեմ պայքարելու: Վերոհիշյալ բանաձեւը պետք է ուղեկցվի դիվանագիտական այնպիսի ջանքերով, որոնք Թուրքիայի մեր ընկերներին վստահեցնեն, որ բանաձեւի դրույթներն ուղղված չեն նրանց դեմ, այլ հարյուր տարի առաջ Օսմանյան կայսրությունում գործադրված վայրագությունների դեմ»:
Ամերիկահայ համայնքն անշուշտ ողջունում է նշված բոլոր հայտարարությունները: Սակայն հաշվի առնելով նախորդների փորձը, երբ խոստումները չեն պահպանվել, ամերիկահայերը չպետք է դատեն այդ թեկնածուներին միայն այս հայտարարություններով: Նրանք պետք է գնահատեն թեկնածուների անցյալ գործունեությունը եւ նաեւ դատեն նրանց իրենց շրջապատող խորհրդատուների գործունեությամբ: Եթե նրանք շրջապատված են այնպիսի անհատներով, որոնք դեմ են հայկական հարցերին ընդհանրապես, ուրեմն կարելի է ենթադրել, որ ընտրությունից հետո նրանք չեն պահի իրենց խոստումները:
Հակառակ այն հնարավորությանը, որ այդ խոստումները անօգուտ կարող են դառնալ ընտրությունից հետո, այդուհանդերձ դրանք դրական ազդեցություն ունեն վերստին արծարծելու հայկական դատը շնորհիվ վարչապետ Էրդողանի կոպիտ արտահայտությունների: Ըստ թուրքական մամուլի տվյալների, Էրդողանը սենատոր Օբամային մեղադրել է «քաղաքական անփորձության մեջ», ասելով. «Օրը կգա, երբ դուք կկանգնեք ընտրություն կատարելու 70 միլիոն թուրքերի եւ 2 միլիոն հայերի միջեւ: Մարդ պետք է լավ մտածի նախքան նման հայտարարություններ անելը: Առաջարկում եմ, որ նա կարողանա դուրս գալ իր կարիերայի քաղաքական անփորձության այս շրջանից»:
Ինչպես երեւում է, վարչապետ Էրդողանն ավելի մտահոգված է թվերով, քան ճշմարտության հարցերով: Եթե սենատոր Օբաման ընտրվի նախագահ, հավանաբար այնքան էլ բարյացակամորեն չի վերաբերվի վարչապետ էրդողանին (նրա կծու խոսքերի պատճառով): Հայերս պետք է հույսեր փայփայենք, որ Էրդողանը նման կծու խոսքեր կարտահայտի նաեւ մյուս թեկնածուների ելույթների առթիվ:
Այդպիսով, ով էլ ընտրվի նախագահ, ամերիկա-թուրքական հարաբերություններում սեպ է խրված լինելու եւ թուրքերը քիչ հնարավորություն են ունենալու հետագայում շանտաժի ենթարկելու Սպիտակ տան առաջնորդին:
Թարգմ. Հ. Ծ.

«ՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ ՎԵՐԱԴԱՐՁԸ ԿԱՐՈ՞Ղ Է ՄԻ ՆՈՐ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆ ԼԻՆԵԼ»

Գրում է «Զաման» թերթը
Թեեւ Թուրքիայում ներքաղաքական զարգացումները սրընթաց են զարգանում եւ երկրում բացահայտվում են պետական կառույցների հետ սերտաճած ընդհատակյա ահաբեկչական կազմակերպություններ, սակայն այս ամենը չի խանգարում, որ թուրքական լրատվամիջոցները ուշադրության կենտրոնում պահեն Հայաստանի առաջիկա նախագահական ընտրությունները: Իրականում այդ ուշադրությունը պայմանավորված է ոչ այնքան թուրք հասարակության տեղեկացվածությունն ապահովելու լրատվամիջոցների պարտաճանաչությամբ, որքան թուրքական քաղաքական շրջանակների շահախնդիր շահագրգռություններով:
Գաղտնիք չէ, որ Թուրքիան իբրեւ ազգային խնդիր է դիտում նաեւ Հայաստանի հետ հարաբերությունների հարցը, ինչը ենթադրում է պետական համապատասխան մոտեցում մեր հանրապետությունում ընթացող գործընթացներին: Ահա թե ինչու կենտրոնական թերթերը ամենայն մանրամասնությամբ լուսաբանում են ՀՀ նախագահի թեկնածուների ընտրապայքարը, իսկ վերլուծականներով փորձում են թեկուզ մասնակի ազդել այդ պայքարի ընթացքի վրա:
Վերոհիշյալ թերթերից թերեւս պետք է առանձնացնել «Զամանին», որովհետեւ Ադրբեջանում եւս հրատարակվելու հանգամանքը այս թերթին ինչպես Հայաստանի նախագահական ընտրությունների, այնպես էլ առաջադրված թեկնածուների նկատմամբ ավելի զգայուն է դարձնում, որի հետեւանքով դրա հրապարակումները հաճախ են հայտնվում Անկարայում գործող Եվրասիական ռազմավարական հետազոտությունների կենտրոնի հայկական ուսումնասիրությունների ինստիտուտի ամենօրյա տեղեկագրում:
Ստորեւ ընթերցողի ուշադրությանն ենք ներկայացնում «Զամանի» վերոհիշյալ տեղեկագրում արտատպված վերջին հրապարակումը:
Հ. Չ.
«Հայաստանը փետրվարի 19-ին պետության նոր ղեկավար ընտրելու համար գնալու է քվեարկության: Ընտրությունը, որի համար մրցելու է ինը թեկնածու, ունի երկու ֆավորիտ: Նրանցից մեկն իշխանությունների թեկնածու, վարչապետ Սերժ Սարգսյանն է, մյուսն էլ Հայաստանի առաջին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն է: Հանրապետության նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանն ընտրություններին չի մասնակցում, քանի որ ՀՀ սահմանադրությունը թույլ չի տալիս հաջորդաբար երեք ժամկետով նախագահության պաշտոնը զբաղեցնել:
Անկասկած, ընտրությունները բնորոշվում են որպես 10 տարի առաջվա հաշիվների ռեւանշ: Հիշեցնելու համար նշենք, որ Տեր-Պետրոսյանը 1998-ին Հայաստանի կողմից օկուպացված Լեռնային Ղարաբաղի համար կողմ է եղել խաղաղության ծրագրին, սակայն երկրում առկա ծայրահեղ ազգայնականների հակազդեցության է արժանացել:
Քաղաքական գործիչները, Քոչարյանի գլխավորությամբ, նրան մեղադրեցին Ադրբեջանին զիջում անելու մեջ, այդ պատճառով էլ Տեր-Պետրոսյանը ստիպված եղավ հրաժարական տալ: Ավելի վաղ միջազգային հանրության կողմից չճանաչված Ղարաբաղի Հանրապետության նախկին նախագահ Քոչարյանը 1997-ի մարտին վարչապետ դարձավ, 1998-ին էլ Տեր-Պետրոսյանից հետո թափուր մնացած աթոռը զբաղեցրեց: Քոչարյանը 2003-ին ընտրությունների արդյունքում երկրորդ անգամ նույն պաշտոնին ընտրվեց:
«Մեղմ» անհատականության համարում ունեցող Տեր-Պետրոսյանը, որ նույնիսկ հանգուցյալ Ալփարսլան Թյուրքեշի հետ հանդիպել էր Փարիզում (1993-ի մարտի 12-ին), ասում է, որ քոչարյանական շրջանում Հայաստանը շատ վատ է ղեկավարվել, Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի լուծման համար ոչ մի դրական քայլ չի արվել, Թուրքիայի հետ հարաբերությունները ընդհատվելու պատճառով երկրի տնտեսությունը հասել է աղետի շեմին: Ըստ Տեր-Պետրոսյանի` Հայաստանը 10 տարի ղեկավարվում է «մաֆիայի նման մի վարչակազմի» կողմից: Այս խոսքերով, Տեր-Պետրոսյանը նկատի ունի «ղարաբաղյան կլան» կոչվող եւ Քոչարյանի կողմից պետության կարեւոր պաշտոններում նշանակված ղարաբաղցիներին: Ի գիտություն ձեզ, խոսքը հայերենում «հայաստանցի» անվանվող Հայաստանի տեղաբնիկների եւ «ղարաբաղցի» անվանվող ղարաբաղցիների միջեւ շատ հնուց առկա մշակութային մրցակցության մասին է: Այսօր այս մրցակցությունն իրեն զգացնել է տալիս նաեւ քաղաքական ասպարեզում:
Տեր-Պետրոսյանից պաշտոնը ստանալուն պես Քոչարյանի արած քայլերն էլ արդեն իսկ ցույց են տալիս, թե որքան անհաշտ ոգով է ընթանում այս քաղաքական պայքարը: Քոչարյանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի հետ կապված խաղաղ բանակցությունների հետաձգումը դրանցից մեկն է: Մյուսն էլ ծայրահեղ ազգայնական Դաշնակցություն կուսակցությանն իշխանության մեջ տեղ տալն է: Թուրքիային ճնշելու համար հայկական սփյուռքի հետ մտնելով սերտ համագործակցության մեջ` Եվրոպայի եւ ԱՄՆ-ի խորհրդարաններում «ցեղասպանության» բանաձեւի անցկացման համար ջանքերի գործադրումը, երկրի տնտեսության ամբողջովին հանձնումը Ղարաբաղի հայերի գերիշխանությանը այս քաղաքական մրցակցության դրսեւորումներից են: Դեռեւս թարմ է երկրում Քոչարյանի հիմնած «օլիգարխական» վարչակազմի դեմ պայքարողների ենթարկված արյունոտ հարձակման հիշողությունը: Այն ժամանակ, երբ Հայաստանում «անօրինական» վարչակազմի առկայության մասին խոսակցություններն աճում էին, նրանց շարքերում Քոչարյանին ընդդիմադիր վարչապետ Վազգեն Սարգսյանի եւ Ազգային ժողովի նախագահ Կարեն Դեմիրճյանի հետ եւս 8 մարդ 1999-ի հոկտեմբերի 27-ին հայկական խորհրդարանում, այն էլ տեսախցիկների առաջ, ավտոմատ հրազեններով սպանվեցին:
Վերջին 10 տարիների ընթացքում լռություն պահպանած Տեր-Պետրոսյանի վերադարձը Հայաստանի քաղաքականություն երկրի ներսում առկա իրավիճակի առումով կենսական նշանակություն ունի: Անշուշտ, Թուրքիայի առումով էլ... «Առանց Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցը լուծելու, Թուրքիայի հետ սահմանները բացվելու Հայաստանը չի կարող հասնել բարեկեցության» խոսքերը նույնիսկ ցույց են տալիս, որ Տեր-Պետրոսյանի գնահատականը երկրի վերաբերյալ միանգամայն իրատեսական է: Անկասկած, վերջին 10 տարում Ադրբեջանը «նավթից» ստացված եկամուտով քաղաքական, ռազմական եւ տնտեսական հավասարակշռությունները փոխել է իր օգտին: Թուրքիայի, Ադրբեջանի եւ Վրաստանի միջեւ էներգետիկ համագործակցության` նաեւ հաղորդակցության ոլորտում ռազմավարական համագործակցության վերաճելու պայմաններում, ակնհայտ է, որ Հայաստանը տարածաշրջանում դատապարտված է մեկուսացման: Այս պայմաններում Հայաստանը կարիք ունի տեսլական ունեցող մի նոր կառավարության:
Տեսնենք, հայ ժողովուրդը Տեր-Պետրոսյանի նման հասկանո՞ւմ է դա: Փետրվարի 19-ին ընտրողը ինչպե՞ս կփակի 10 տարվա վաղեմության հաշիվը: Հօգուտ Քոչարյանի՞, թե՞ Տեր-Պետրոսյանի: Բոլորս միասին սպասենք եւ կտեսնենք»:
ՄԵՀՄԵԴ ՅԸԼՄԱԶ, «Զաման», 28 հունվարի, 2008

ՌԱԶՄԱՄՈԼԱԿԱՆ ԱԶԳԱՅՆԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆԸ ԹՈՒՐՔԻԱՅՈՒՄ

Խմբագրությանը հասցեագրված ստորեւ անգլերենից թարգմանաբար ներկայացվող նյութը հայտնի հրատարակիչ եւ մարդու իրավունքների պաշտպան Ռագըփ Զարաքոլուի վերոնշյալ վերնագրով թուրքերեն ելույթի համառոտ տարբերակն է, որտեղ նա բացահայտում է Թուրքիայում բռնատիրական վարչակարգի բնույթն ու ակունքները, կապելով միջպատերազմյան շրջանի Եվրոպայում ծնունդ առած ֆաշիզմի եւ հետպատերազմյան շրջանի զինվորական բռնատիրությունների հետ: Ծրագրված էր, որ նա այս ելույթով հանդես կգա Լոնդոնում հունվարի 22-ին նախատեսված մամլո կարեւոր մի ասուլիսի ժամանակ, բայց հունվարի 31-ին նախատեսված դատավարության կապակցությամբ իր իսկ փաստաբանի խորհրդով նա չեղյալ է համարել Լոնդոն իր այցելությունը: Եվ քանի որ նա գլխավոր ելույթ ունեցողն էր, այդ մամլո ասուլիսն ընդհանրապես հետաձգվել է: Այդուհանդերձ նա ցանկացել է, որ Հրանտ Դինքի սպանության տարելիցի առթիվ այս օրերին հնչի այդ ելույթը հիշատակի որեւէ միջոցառման ժամանակ:
Ազգային անվտանգության պետություն հասկացությունը օգտագործվում էր սառը պատերազմի ժամանակաշրջանում, երբ Արեւմուտքը քաջալերում էր զինվորական բռնատիրություններին` պայքարելու համար ոչ միայն արտաքին, այլեւ այսպես կոչված «ներքին թշնամու» դեմ: 1960-1970-ական թվերին Լատինական Ամերիկայի շատ երկրներ, ինչպես նաեւ Հունաստանը, Թուրքիան, Ինդոնեզիան եւ Հարավային Կորեան զինվորական հեղաշրջումներ իրականացրած նմանատիպ բռնապետներ էին կառավարում: Արգենտինան, Չիլին եւ Թուրքիան տառապում էին նաեւ մեկ այլ գործընթացով, որն ամբողջովին քայքայեց այդ երկրների ժողովրդավարական շարժումներն ու կառույցները: Բրազիլիայում, Չիլիում եւ Թուրքիայում վարչակարգերը վերակազմավորվում էին կամ քաղաքական կուսակցությունները, արհմիություններն ու հասարակական կազմակերպությունները հիմնահատակ վերացնելով, կամ էլ դրանց զգալի վերակառուցումով` եւ այդ բոլորը կատարվում էր «ազգային անվտանգության» պատճառաբանությամբ կամ քողի ներքո:
Այսօրինակ վարքագիծն իր պատմությունն ուներ, որ հետ` դեպի 1920-ական թվականներն էր գնում, երբ ռազմամոլական վարչակարգեր հաստատվեցին սալազարիզմի, ֆրանկոյիզմի եւ քեմալիզմի դրոշների տակ: Դրանց ավելացան` Լեհաստանում գեներալ Պիլսուդսկու, Հունաստանում գեներալ Մետաքսասի եւ Հունգարիայում ծովակալ Հորդիի բռնատիրությունները:
Թուրքիայում ռազմամոլական ազգայնականությունը հաստատվել է Արեւմուտքի եւ մասնավորապես Միացյալ Նահանգների սերտ համագործակցությամբ: Հետագայում հասել է ծայրահեղության, այնքանով, որ ընտրված իրարահաջորդ կառավարությունները քիչ ազդեցիկ ուժ են ունեցել կառավարության հիմնական խնդիրներում եւ ոլորտներում: Դրանք զինվորականների բացարձակ իշխանությունների` այսպես կոչված, Ազգային անվտանգության խորհրդի իրավասության տակ են գտնվել: Թուրքիայում «կարմիր գիրք» անվան տակ գործում է գաղտնի մի սահմանադրություն:
2006 թվականի ամռանը Էրդողանի կառավարությունը ընդունեց այդ «կարմիր գիրքը» իր նոր, բարեփոխված ձեւով եւ հրաժարվեց հանրության սեփականությունը դարձնել, պատճառաբանելով, որ պետք է գաղտնի մնա` հաշվի առնելով նրա կարեւորությունը պետության համար: Դրանում ընդգրկված դրույթներով «ծայրահեղ ազգայնամոլությունն» ու «ռասիզմը» որպես վտանգավոր ծայրահեղական շարժումներ չեն դիտվում Թուրքիայում: Այսպիսով «ագրեսիվ ազգայնամոլությունը» չի դատապարտվում Թուրքիայում, եւ նրանում ընդգրկված մարդասպանները, որոնք «սպանում են համաձայն պատվերների», համարվում են «լավ տղաներ» կամ «տղաներ, որոնք լավ մտադրություններ ունեն»:
Լրատվամիջոցներից ոմանք դեմ են այս իրավիճակին: Ուրիշներ «հերոսների» նոր ալիք են ձեւավորում այդ «տղաներից»: Հեռուստածրագրերը երբեմն ոչ իրական պատմություններ են հորինում եւ հրամցնում հանրությանը: Օրինակ` Ստամբուլի Ֆեներ թաղամասում գտնվող հունական եկեղեցու աթոռանիստը հռչակվում է «Նոր Վատիկան»: Քրիստոնյա միսիոներները համարվում են «մեծ վտանգ», «սպառնալիք» այն առումով, որ նրանք քրդերին ու ալեւիներին (ալեւիները մահմեդական են եւ կազմում են բնակչության 20 տոկոսը): Քրդերն ու ալեւիները այսպիսով «անհուսալի» տարրեր են համարվում, իսկ մաքուր թուրքական արյուն ունեցողները (մի բան, որ Անատոլիայում հնարավոր չէ ապացուցել)՝ հավատարիմ ու հուսալի:
Չնայած պնդում են, որ Թուրքիան աշխարհիկ պետություն է, հայկական կամ հունական սրբազան վայրերը, եկեղեցիներն ու դպրոցները հետեւողականորեն համարվում են «օտար» եւ պետության կողմից ենթարկվում հետապնդումների: Այս խնդիրը հատկապես իր նշանակալի զարգացումն ապրեց Իսմեթ Ինոնուի (1938 թ.) նախագահության օրոք: Նման դիրքորոշման վերջնական նպատակը այդ, այսպես կոչված, «օտար», քրիստոնյա հաստատություններն ամբողջովին բնաջնջելն է:
Երկրի բողոքական եւ կաթոլիկ համայնքները զգալի դժվարությունների առաջ են կանգնած եւ չեն կարողանում պաշտոնապես գրանցել իրենց աղոթավայրերը: Բազմիցս ռումբեր են գցվել հունական պատրիարքարանի տարածք:
Զինվորականների պաշտոնական կայքը քրիստոնյա փոքրամասնություններին դասում է վտանգավորների ցուցակում: Հայկական ցեղասպանության ժխտումը նրանց գլխավոր նպատակներից մեկն է: Այդ առթիվ եղած հայտարարությունները համահունչ են թուրանիզմ-պանթուրքիզմի գաղափարախոսության հետ: Զինվորականները նույնիսկ պաշտպանում են Թալեաթ փաշայի շահարկումները համաշխարհային պատերազմի վերաբերյալ: 2007-ի ապրիլի 28-ին նրանք համարձակություն ունեցան նույնիսկ պետական հեղաշրջման կոչ անելու էլ. փոստով: Սրանք, իհարկե, փորձնական քայլեր են՝ միտված ապագային:
Զինվորականները անցած 90 տարիների ընթացքում հրաժարվել են լուծել քրդական խնդիրը խաղաղ եւ քաղաքական միջոցներով: Գնդապետներ են եղել, որոնք նույնիսկ հայտարարել են. «Եթե չլիներ այս «մարդու իրավունքներ» կոչվածը, մենք մեկ օրում կլուծեինք այդ հարցը»: (Այս առիթով պետք է հիշել Արեւմտյան Հայաստանի հայերի, ինչպես նաեւ քրիստոնյա ասորիների եւ պոնտական հույների ճակատագրերը):
Զինվորականների այս ռազմամոլական ազգայնականությունը անշուշտ շարունակելու է իր պատերազմը «ներքին թշնամու» դեմ: Այս հոգեբանությունը նաեւ տարածվում է արտասահմանում ապրող թուրքերի շարքերում, դրանով խթանելով Թաներ Աքչամի նման առաջադեմ գիտնականների եւ հեղինակների հրապարակային ելույթների խափանումները: Երեւույթն այն աստիճանի է «արմատավորվել», որ երբեմն կարիք էլ չի զգացվում «վերեւների հրահանգներին» սպասելու, քանի որ արտասահմանում գործող այդ ռասիստական եւ ազգայնական խմբավորումները այնքան են ենթարկվել «ուղեղների լվացմանը», որ կարծես ծրագրավորված ռոբոտներ լինեն:
Այսօրինակ վարչակարգի երկար պատմությունը նույնիսկ կապեր ունի նացիստների հետ: Սառը պատերազմից հետո, շնորհիվ ՆԱՏՕ-ի, զգալիորեն վերակենդանացել է նրանց գաղափարախոսությունն ու դիրքորոշումը: Ովքեր կանգնում են նրանց ճանապարհին, պարզապես «հեռացվում են»:
Հարցն այստեղ հետեւյալն է: Պատահակա՞ն էր արդյոք Հրանտ Դինքի սպանությունը: Զուգադիպությո՞ւն էր:
Այժմ, երբ ասորի քրիստոնյաներն են հետամուտ լինում իրենց ցեղասպանության ճանաչմանը, զուգադիպությո՞ւն է արդյոք, որ նրանք «վտանգավոր գոտում» եւ սպառնալիքների տարափի տակ են հայտնվել, իսկ վերջերս էլ Շվեդիայում սպանվեց նրանց գիտնականներից մեկը:
Ինչո՞ւ են արտասահմանից եկած կաթոլիկ կրոնավորները հարձակման ենթարկվում անընդհատ, իսկ նրանցից մեկն էլ սպանվեց:
Ինչո՞ւ բողոքականներն ու գերմանացիները, որոնք Թուրքիան իրենց բնակության վայր են դարձրել, դժվարանում են իրենց դավանանքին տեր կանգնել առանց հետապնդումների:
Ի՞նչ կապ ունի այս բոլորը մի պետության հետ, որն իրեն աշխարհիկ է համարում:
Վերոհիշյալներից (եւ ոչ միայն) ոչ մեկն էլ զուգադիպություն կամ պատահականություն չէր:
Ընդհանուր մտածելակերպը դեռ մնում է ռազմավարական, զինվորական:
Իրավիճակը կարող է փոխվել միայն ժողովուրդների միջազգային համերաշխության շնորհիվ:
ՌԱԳԸՓ ԶԱՐԱՔՈԼՈՒ, Թարգմ. Հ. Ծ.

Adam Schiff: Armenian Genocide denial imperils Turkey’s future

This week, Rep. Adam Schiff commemorated slain Agos editor Hrant Dink in a Congressional Record statement, Rep. Schiff’s spokesman, Mr Sean Oblack told PanARMENIAN.Net.The statement says, "Madame Speaker:"It is with a mixture of anger and sadness that I rise today to honor the one year anniversary of the murder of Hrant Dink, the courageous Armenian-Turkish journalist, who was murdered by a Turkish extremist. "Mr. Dink founded the bilingual newspaper Agos in 1996, giving a voice to Turkey’s Armenians. He acted on his beliefs of building community and acknowledging the past, for which he was persecuted, prosecuted and eventually forced to pay the ultimate price. Clearly, however, his life’s work was not in vain; at his funeral, approximately one hundred thousand people marched behind his coffin, chanting, "We are all Dink. We are all Armenians.""Before Mr. Dink’s untimely death last January, the Turkish government constantly tried to limit his freedom of speech. It confiscated copies of Agos on many occasions and on the flimsiest of pretenses. In 2004, Mr. Dink wrote an article stating that Turkey’s first woman pilot was anArmenian orphan adopted after 1915. The government convicted him of insulting "Turkishness" under Article 301 of the Penal Code, a law specifically designed to prevent discussion of the Armenian Genocide. He received a six-month suspended sentence. This was just one of several such prosecutions against Mr. Dink."Mr. Dink’s courage to confront the historical facts of the Armenian Genocide cost him his life. He continually received threatening telephone calls, emails, and letters. He reported this terrorization to the police, but they failed to protect him. On January 19, 2007 an extreme nationalist teenager shot Mr. Dink three times outside the Agos offices in Istanbul, killing him. Court hearings continue, but Mr. Dink’s family stated that the investigation of his murder was conducted in secrecy and is incomplete."Turkish prosecutions under Article 301 increased in 2007 and continued to affect Mr. Dink’s family. Arat Dink, his son, published an interview in which Mr. Dink said that the 1915 to 1917 Armenian massacres constituted genocide. Last October Arat Dink received a one year suspended sentence for publishing this interview. Punishing Mr. Dink’s son for publishing his murdered father’s words is a travesty and exposes the lengths to which Ankara will go to hide the truth about the Armenian Genocide. "Mr. Dink’s death was devastating to the democratic principle of a free and unfettered press and to the efforts of a handful of Turkish intellectuals who have been fighting to expose the crimes of Turkey’s Ottoman predecessor. Denying the Armenian Genocide harms Turkey and imperils the future of this important nation. As the world marks the anniversary of Dink’s murder I reiterate my call for Turkey to honor the memory of Hrant Dink by repealing Article 301, and to acknowledge the truth of the Armenian Genocide."Together with his family and colleagues, the Armenian community in Turkey, and his admirers around the world, we remember Hrant Dink, heroic defender of speech and human rights, on the one-year anniversary of his murder."

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ ՕՐԻՆԱԳԾԵՐ ԵՎՐՈԽՈՐՀՐԴՈՒՄ

29 հունվարի 2008 թ., Ստրասբուրգ: Եվրոխորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովը (ԵԽԽՎ) հունվարի 25-ին պաշտոնական շրջանառության մեջ դրեց «Թուրքիայում մշակութային ժառանգության վիճակի մասին» բանաձեւի, ինչպես նաեւ «Թուրքիայում հայկական մշակութային արժեքների ներկայիս վիճակի մասին» հանձնարարականի երկու նախագիծ:
Այս օրինագծերը, որոնց համահեղինակներն են եվրոպական 21 երկրներ եւ ԵԽԽՎ-ի բոլոր հինգ քաղաքական խմբերը ներկայացնող ավելի քան 25 խորհրդարանականներ, վկայաբերում են Հայոց ցեղասպանությունը եւ դրան հաջորդած հայերի հայրենազրկումը: Այլ կետերով Թուրքիային կոչ է արվում ձեռնարկել համապարփակ հաշվառում, ապա վերականգնել ու գործառության հանձնել հայկական եւ այլ մշակութային ժառանգությունը, որն ավերվել է անցած դարի ընթացքում` ներառյալ հնադարյան եւ միջնադարյան հայկական բոլոր մայրաքաղաքները, եկեղեցիները, ամրոցները, գերեզմանատները, ինչպես նաեւ պատմական Հայաստանի մյուս կոթողները, որոնք այժմ գտնվում են Թուրքիայի իրավասության ներքո:

ԱՐԽԻՎՆԵՐԸ ԲԱՑԵԼՈՒ ԿՈՉ ԵՎՐՈՊԱՅԻՑ

ԵՄ-ում նախագահող Սլովենիայի արտաքին գործերի նախարար Դմիտրի Ռուպելը Հայաստանին եւ Թուրքիային կոչ է արել բացել արխիվները: Ռուպելը Եվրոպական խորհրդարանում նիստի ժամանակ խոսել է Հայոց ցեղասպանության, Թուրքիայի ԵՄ անդամակցության գործընթացի, ինչպես նաեւ Թուրքիայում մտքի եւ խոսքի ազատությունը ոտնահարող ՔՕ 301-րդ հոդվածի հետ կապված խնդիրների մասին: «Սա փաստ է, որ Թուրքիայի եւ Հայաստանի միջեւ առկա խնդիրը պատմությունից մնացած մի հարց է: Ես Թուրքիային եւ Հայաստանին, ինչպես դա ժամանակին արեցին Սլովենիան եւ Իտալիան, առաջարկում եմ ի ցույց դնել պատմական համատեղ փաստաթղթերը», նշել է Ռուպելը:

ԺԱՄԱՆԱԿՆ Է, ՈՐ ԻՍՐԱՅԵԼԸ ԵՎ ՄԵԾ ԲՐԻՏԱՆԻԱՆ ՃԱՆԱՉԵՆ ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

ԱԳՆ մամուլի կենտրոնից հաղորդում են, որ հունվարի 27-ին Միացյալ Թագավորության Միդլեսեքսի համալսարանում Հոլոքոսթի զոհերի հիշատակի ամենամյա միջոցառմանը ներկա է եղել եւ ելույթ ունեցել դեսպան Վահե Գաբրիելյանը: Իր ելույթում դեսպան Գաբրիելյանը զուգահեռներ է անցկացրել Հոլոքոսթի եւ Հայոց ցեղասպանության միջեւ, նշելով, որ ժամանակն է, որպեսզի Իսրայելը եւ ՄԹ-ն ճանաչեն 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունը: Հաղորդվում է, որ միջոցառումը կազմակերպել էր Լոնդոնի Բարնեթ համայնքի ղեկավարությունը, ներկա էին համայնքի ղեկավար տիկին Մորին Բրաունը, Լոնդոնի քաղաքային խորհրդի անդամներ, Բարնեթի համայնքային խորհրդի ղեկավարներ, Հոլոքոսթից փրկվածներ եւ Լոնդոնի հրեական համայնքի այլ ներկայացուցիչներ, ինչպես նաեւ եկեղեցական եւ մանկական երգչախմբեր

ԼԻՈՆՈՒՄ «ԿԱՆԱՉՆԵՐԻ» ԸՆՏՐԱՑՈՒՑԱԿԻՑ ՀԱՆՎԵԼ Է ԹՈՒՐՔ ԹԵԿՆԱԾՈՒԻ ԱՆՈՒՆԸ

Պարզվում է՝ այդ թեկնածուն Հրանտ Դինքի զինակից Բասքըն Օրանի դուստրն է
Մարտին Ֆրանսիայում տեղական իշխանության մարմինների ընտրություններն են: Այդ մարմիններում ընտրվելու համար տարբեր կուսակցություններից առաջադրվել են նաեւ ֆրանսաբնակ թուրք թեկնածուներ, որոնց թիվը 15-ի է հասնում: Թուրքիայի իշխանությունները, ինչ խոսք, եվրոպական երկրներում խրախուսում են թուրք թեկնածուների առաջադրումը եւ թուրքական տարբեր կազմակերպությունների միջոցով աջակցում նրանց:
Սակայն, հակառակ թուրքական իշխանությունների ջանքերին, ընտրություններում առաջադրվող թուրք թեկնածուները երբեմն բախվում են խոչընդոտների, ինչի հետեւանքով դուրս են մղվում առաջադրվածների ցուցակից: Օրերս «Կանաչների» միությունը, որը ընտրություններին մասնակցելու Սոցիալիստական կուսակցության հետ դաշինք կազմած, ընտրացուցակից հանել էր Լիոնի արվարձաններից Վիյորբանում առաջադրված այդպիսի թեկնածուներից մեկին: Մինչդեռ ցուցակը հունվարի 12-ին հաստատել էր Վիյորբանի սոցիալիստ քաղաքապետ Ժան Պոլ Բրեն:
Ակամա հարց է ծագում` ինչո՞ւ: Հարցին հունվարի 28-ի համարում պատասխանել էր «Զամանը», գրելով. «Վիյորբանի քաղաքապետ Ժան Պոլ Բրեն «ցեղասպանության» օգտին արտահայտվելու համար հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ էր ծանոթացրել «Կանաչների» միության անդամ երիտասարդ կնոջ: Թեեւ հանդիպմանը թուրք գործիչը ճանաչել էր «ցեղասպանությունը», սակայն զգուշացրել էր համայնքի ներկայացուցիչներին, որ ճանաչման հայտարարությունը չի կարող հրապարակավ կրկնել, ինչի պատճառով նրա անունը հանվել էր քաղաքային խորհրդի համար առաջադրվողների ցուցակից»:
Թուրքական թերթը դա համարում է սկանդալ եւ միաժամանակ նշում, որ կատարվածի առնչությամբ զարմացած երիտասարդ թուրք կինը թեկուզ նեղ շրջապատում Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու պատճառով որոշել է առայժմ գաղտնի պահել իր անունը: Ըստ երեւույթին նա շատ արագ վերանայել է իր որոշումը: Այլապես նույն «Զամանը» հաջորդ օրվա հունվարի 29-ի համարում չէր գրի, որ երիտասարդ թուրք կինը Անկարայի համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետի պրոֆ. Բասքըն Օրանի դուստր Սըրմա Օրանն է: «Զամանի» հունվարի 29-ի համարի տվյալներով, Վիյորբանի քաղաքապետ Ժան Պոլ Բրեն ոչ միայն դուստր Օրանին ծանոթացրել է լիոնահայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ, այլեւ պահանջել է Լիոնի ցեղասպանության հուշարձանի առջեւ հարգանքի տուրք մատուցել զոհերի հիշատակին: Միջնակարգ կրթությունն Անկարայում Շառլ դը Գոլի անվան ֆրանսիական դպրոցում ստացած Սըրմա Օրանը ավարտել է Լիոնի համալսարանը: Ներկայումս նա աշխատում է Լիոնի քաղաքապետարանում:
Իր դստեր հետ կատարվածը որպես «խայտառակություն» որակող պրոֆեսոր Բասքըն Օրանը, որը Հրանտ Դինքի սպանության տարելիցի արարողություններին մասնակցելու համար հրավիրվել է Փարիզ, դա պայմանավորել է հակաիսլամականության, հակաթուրքականության դրսեւորումներով: Նա չի անդրադարձել Հայոց ցեղասպանության ուրացման համար պատիժ սահմանող օրինագծին, որը Ֆրանսիայում ընդունվել էր անցյալ տարի, ինչպես նաեւ օրենքի տարածմանը Ֆրանսիայի բոլոր քաղաքացիների, առավել եւս տեղական իշխանության մարմիններում առաջադրվող իր դստեր վրա:
Ի դեպ, պրոֆ. Բասքըն Օրանը 2005-ին Երեւանում մասնակցել է Մեծ եղեռնի 90-րդ տարելիցին նվիրված միջազգային գիտաժողովին: Նա ոչ միայն հանգուցյալ Հրանտ Դինքի մտերիմ ընկերն է եւ սյունաշարի հեղինակ «Ակօսում», այլեւ զինակիցը, որովհետեւ պայքարել է Թուրքիայում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման համար, պայմանով, որ Հայաստանի Հանրապետությունն ու հայկական սփյուռքը, ելնելով «Թուրքիայում ժողովրդավարության ամրապնդման» հեռանկարից, զերծ մնան հարցը միջազգային ասպարեզում բարձրացնելու գայթակղությունից: Այս մոտեցումը, ըստ հանգուցյալ Դինքի մտերիմ ընկերոջ, ծանր կացության մեջ է դնում նաեւ այն թուրք մտավորականներին, որոնք Թուրքիայում որպես ցեղասպանություն են որակում 1915-ի իրադարձությունները:
ՀԱԿՈԲ ՉԱՔՐՅԱՆ

ՇՎԵՅՑԱՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ԳՈՐԾ Է ՀԱՐՈՒՑԵԼ ԲՐԻՏԱՆԱՑԻ ՊԱՏՄԱԲԱՆԻ ԴԵՄ

Պատճառը Հայոց ցեղասպանության հրապարակավ ուրացումն է
Ինչպես հունվարի 29-ին տեղեկացնում էր թուրքական BIA լրատվական գործակալությունը, Շվեյցարիայի դաշնային դատարանը Ցյուրիխի դատախազության միջնորդությամբ «Հայերի ցեղասպանությունն ուրանալու» մեղադրանքով քրեական գործ է հարուցել բրիտանացի պատմաբան, Անկարայի «Բիլքենդ» համալսարանի դասախոս Նորման Սթոնի դեմ: Տեղեկության համաձայն, դատախազությունը դաշնային դատարան էր դիմել 2007-ի հունվարի 15-ին, ընդգծելով, որ Սթոնը շվեյցարական «Weltwoche» շաբաթաթերթի 2006-ի հոկտեմբերի 26-ի համարում հրապարակած հոդվածով ժխտել է Հայոց ցեղասպանության փաստը:
Ինչո՞վ պայմանավորել քրեական գործի մեկ տարվա ուշացումով հարուցումը: Պարզվում է, դրա պատճառը Բանվորական կուսակցության նախագահ Դողու Փերինչեքն է: Ինչպես հայտնի է, 2007-ի մարտի 9-ին Լոզանի քրեական դատարանը Հայոց ցեղասպանությունը որպես «միջազգային սուտ» բնութագրելու համար նախկին մաոիստ, ապա եւ թուրքական գաղտնի ծառայությունների գործակալ Փերինչեքին դատապարտել էր 3 ամսվա ազատազրկման եւ տուգանել 12 հազար շվեյցարական ֆրանկով:
Թեեւ Լոզանի դատարանը հետաձգել էր Փերինչեքի ազատազրկման վճռի ի կատար ածումը, ինչպես նաեւ տուգանքի 9 հազարանոց մասնաբաժնի վճարումը, սակայն գործը կարճելու թուրք գործչի դիմումը նախ մերժվել էր Վուդի, ապա եւ դաշնային վճռաբեկ դատարանում: Այլ կերպ, Ցյուրիխի դատարանը Սթոնի գործին ընթացք տալու համար սպասել էր Փերինչեքի գործով Շվեյցարիայի վճռաբեկ դատարանի եզրակացությանը:
Համենայն դեպս Ցյուրիխի դաշնային դատարանը Նորման Սթոնի դեմ քրեական գործ է հարուցել շվեյցարական քրեական օրենսգրքի 261-րդ հոդվածով, որն ուժի մեջ էր մտել 2005-ի հունվարի 1-ից: Հոդվածը մինչեւ 3 տարվա ազատազրկում եւ տուգանք է նախատեսում նրանց նկատմամբ, ովքեր կփորձեն կրոնական կամ էթնիկ պատկանելության համար նսեմացնել մարդկանց, վիրավորել նրանց արժանապատվությունը, ինչպես նաեւ կուրանան ու կժխտեն ինչպես ցեղասպանությունը, այնպես էլ մարդկանց դեմ կատարված ոճրագործությունը:
Հ. ՉԱՔՐՅԱՆ

ԱՐԹՈՒՐ ԱԲՐԱՀԱՄԻՆ ՀՐԱՎԻՐՈՒՄ ԵՆ ՄԵՆԱՄԱՐՏԵԼՈՒ ԱՄՆ-ՈՒՄ

Ամերիկացի հանրահայտ պրոմոութեր Բոբ Արումը բանակցում է գերմանական Sauerland Event պրոմոութերական կազմակերպության հետ IBF-ի վարկածով աշխարհի չեմպիոն Արթուր Աբրահամի մենամարտն ԱՄՆ-ում կազմակերպելու համար: Արումը մտադիր է հունիսի 7-ին Նյու Յորքի «Մեդիսոն Սկվեր Գարդեն» մարզասրահում բռնցքամարտի խոշոր շոու կազմակերպել, որի գլխավոր իրադարձությունը կլինի WBC-ի եւ WBO-ի վարկածներով միջին քաշում աշխարհի ներկայիս չեմպիոն Կելի Պավլիկի եւ ամերիկացի Ջոն Դադիի մենամարտը: Արթուր Աբրահամի մասնակցությունն այդ շոուին հնարավորություն կընձեռի ամերիկացի մարզասերներին ծանոթանալու հայ բռնցքամարտիկի հետ եւ հող նախապատրաստել հետագայում Պավլիկի հետ մենամարտ կազմակերպելու: Նախատեսվում է, որ Արթուրի մրցակիցը հնարավոր է լինի Դոմինիկյան Հանրապետության ներկայացուցիչ Ջովանի Լորենցոն: Վերջինս 27 տարեկան է եւ պրոֆեսիոնալ ռինգում առայժմ անպարտելի է` հաղթելով բոլոր 26 մենամարտերում:
Կելի Պավլիկը փետրվարի 16-ին հանդիպելու է միջին քաշում աշխարհի նախկին չեմպիոն Ջերմեյն Թեյլորի հետ:
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ

ԼԵՎՈՆ ԱՐՈՆՅԱՆ. «ԱՌԱՋՆԱՀԵՐԹԸ ԼՈՂԱԼ ՍՈՎՈՐԵԼՆ Է»

Շախմատի Վեյք ան Զեեի մրցաշարի ավարտից հետո «Սպորտ-Էքսպրես» թերթի շախմատային մեկնաբան Յուրի Վասիլեւը հարցազրույց է վարել Լեւոն Արոնյանի հետ, ինչն անշուշտ կհետաքրքրի նաեւ «Ազգի» ընթերցողներին: Ի դեպ, մրցաշարի ավարտից հետո կայացած մամուլի ասուլիսում պարզվել է, որ առաջին անգամ մրցաշարի կազմակերպիչները որոշել են հավասար միավորների դեպքում տեղերի բաշխում կատարել ըստ Զոնենբոռն-Բերգերի գործակցի: Այդ գործակցով Արոնյանը գերազանցեց Մագնուս Կառլսենին եւ իրավունք ստացավ մասնակցելու սեպտեմբերին Բիլբաո քաղաքում անցկացվելիք «Մեծ սաղավարտի» մրցանակի եզրափակիչ մրցաշարին:
- Լեւոն, վերջին անգամ հանդիպել էինք Խանտի Մանսիյսկում, որտեղ քեզ չէր հաջողվել պահպանել աշխարհի գավաթակրի տիտղոսը: Այն ժամանակ դու երկրպագուներիդ խոստացար ուրախացնել մոտ ժամանակներս: Եվ խոստումը կատարեցիր, որի համար շնորհավորում եմ:
- Շնորհակալություն: Ինձ իսկապես հաջողվեց մրցաշարը պատշաճ մակարդակով անցկացնել: Կենտրոնացումս էլ իր բարձրության վրա էր:
- Քեզ ո՞վ օգնեց:
- Ինքս ինձ օգնեցի: Ընդհանրապես բախտս բերեց` մրցակիցներս նախապատրաստածս ծուղակն ընկան, երկուսին հաջողվեց «բռնել»: Իհարկե, պարտավոր էի հաղթել Իվանչուկին, սակայն ցայտնոտը խանգարեց, չկարողացա իրացնել մեկ զինվորի առավելությունը: Իսկ ընդհանուր առմամբ գոհ եմ ելույթիցս, արդյունքը նորմալ է:
- Ի՞նչ կարծիքի ես Մագնուս Կառլսենի մասին:
- Պատանին գերազանց է խաղում: Նրա տարիքում իմ ծանոթներիցս ոչ ոք այդպես հաջող չէր խաղում: Իհարկե, նրա խաղը դեռեւս կայուն չէ, սակայն ցանկացած պարտիայում կարող է իր տարիքին համապատասխան գիտելիքներ դրսեւորել:
- Մրցաշարի արդյունքներով «Մեծ սաղավարտի» կազմակերպիչները քեզ հրավիրել են Բիլբաո: Պատրաստվո՞ւմ ես այնտեղ հանդես գալ:
- Դա սեպտեմբերին է կայանալու, դեռ շատ ժամանակ կա: Եթե որեւէ արտակարգ բան չպատահի, ամենայն հավանականությամբ կխաղամ:
- Ապրիլին Բաքվում մեկնարկում է ՖԻԴԵ-ի Գրան պրիի մրցաշարերի շարքը, մասնակցելո՞ւ ես դրանց:
- Ապրիլին շախմատից հանգստանալու եմ: Առավել եւս, որ Բաքվում կայանալիք մրցաշարի ավարտից 2 օր հետո Սոֆիայում մրցաշար է մեկնարկելու, որում խաղալու եմ:
- Մոտ ապագայում անձնական եւ մարզական կյանքում ինչպիսի՞ն են ծրագրերդ:
- Կյանքում` լողալ սովորել: Դրանով կզբաղվեմ տանը` Բեռլինում: Իսկ մարզական ծրագրերը` լավ շախմատ խաղալ: Այլ ծրագրեր չունեմ:
- Ֆիշերի վարկածով աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը պատրաստվո՞ւմ ես պաշտպանել:
- Այո:
- Քո կարծիքով, շախմատի այդ տարատեսակը համակարգչային սպառնալիքից փրկությո՞ւն է:
- Առայժմ շախմատին նման վտանգ չի սպառնում: Սակայն հնարավոր է ապագայում Ֆիշերի վարկածով շախմատը միակ փրկությունը դառնա:
- Համակարգչով երկար ժամանա՞կ ես պարապում:
- Քանի որ ցանկանում եմ կյանքում շատ բաներ հասցնել, ուստի համակարգչին քիչ ժամանակ եմ տրամադրում, ինչը բավարար չէ: Ուստի հաճախակի հարկ է լինում հույսը դնել գլխիս վրա, որն առայժմ ինձ փրկում է:
- Շատ բաներ հասցնել ասելով հավանաբար նկատի ունես գրականություն, կինո եւ երաժշտություն: Ի՞նչ ես ներկայում կարդում, դիտում ու լսում:
- Վերջերս ընթերցում էին Նաբոկովի «Մահապատժի հրավերը»: Ինձ դուր եկավ: Այժմ կարդում եմ բարեկամիս գրած վեպը: Նա ավստրալացի եկեղեցական է, սակայն աշխարհիկ իրադարձությունների մասին է գրում: Սիրում եմ ռուսական ռոմանսներ լսել: Երբ Բեռլինում հետաքրքրական ջազային խմբեր են ժամանում, հաճախում եմ նրանց համերգներին: Օրերս ավարտեցի Վուդի Ալենի ֆիլմի դիտումը...
- Դու որոշ չափով նման ես այդ ռեժիսորի հերոսներին:
- Ընկերուհիս ինձ այդ մասին եւս ասել է:
- Սովորաբար նա մրցաշարերում մշտապես ուղեկցում է քեզ, սակայն այս անգամ ինչ-որ չերեւաց:
- Ավստրալիայում նրա դասերն արդեն սկսվել են:
- Դու այնտեղ հաճա՞խ ես լինում:
- Ընդամենը երկու անգամ եմ եղել: Բայց ինձ շատ է դուր եկել:
- Աշնանը Դրեզդենում տեղի կունենա շախմատի համաշխարհային օլիմպիադան, որում ՌԴ հավաքականը կփորձի իրեն վերադարձնել չեմպիոնի տիտղոսը:
- Իսկ Հայաստանի հավաքականը կձգտի տիտղոսը ոչ մեկին չհանձնել: Ռուսաստանն, իհարկե շատ ուժեղ է, բայց մեր հավաքականում էլ տաղանդավոր պատանիներ են հայտնվել: Այնպես որ, դեռ կպայքարենք:
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ

Gallup-Ը ՏՐԱՄԱԴՐԵԼ Է ՆՈՐ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐ

Baltic Surveys Ltd. / The Gallup Organization-ը կուսակցությունների եւ թեկնածուների շտաբներին է հանձնել հունվարի 13-20-ը 1200 բնակիչների շրջանում կատարված հարցումների արդյունքները: Համաձայն այդ տվյալների, նախագահական թեկնածուների մեջ շարունակում է առաջատար դիրք զբաղեցնել Սերժ Սարգսյանը: Վերջինիս նույնիսկ հաջողվել է բարելավել իր վարկանիշը եւ դեկտեմբերի 35%-ի փոխարեն այսօր նրան աջակցում է հարցվածների 43%-ը: Ըստ այդ հարցման, երկրորդ հորիզոնականը 11%-ով զբաղեցնում է Արթուր Բաղդասարյանը, որը, սակայն հետընթաց է ապրել դեկտեմբերի 13%-ի համեմատ: 6 տոկոսով 3-րդ տեղում է Արտաշես Գեղամյանը: Մյուս թեկնածուների վարկանիշը չնչին է: Ինչպե՞ս եք վերաբերվում թեկնածուներին, ըստ այդ հարցման, Սերժ Սարգսյանի նկատմամբ դրական է տրամադրված հարցվածների 64%-ը, բացասական՝ 34%-ը: Այստեղ գործող վարչապետի մոտ նույնպես կա առաջընթաց դեկտեմբերի 55%-ի համեմատ: Նույն հարցին հօգուտ Արթուր Բաղդասարյանի արձանագրվել է 22%: Ինչեւէ, հարցվածների 11%-ը հայտարարել է, որ դեմ է բոլոր թեկնածուներին, իսկ չկողմնորոշվածների թիվը կազմում է 9%: Դեկտեմբերի համեմատ ավելացել են նաեւ լավատեսները մեր շրջապատում, այդպես է տրամադրված հարցվածների 67%-ը դեկտեմբերի 54-ի փոխարեն, չեզոք է 26%-ը՝ 33-ի փոխարեն, իսկ հոռետեսների թիվը նվազել է՝ 10-ից հասնելով ընդամենը 6 տոկոսի: Եվ այսպես, ըստ Baltic Surveys Ltd. / The Gallup Organization-ի, որի համար հարցումը անցկացրել էր Հայկական սոցիոլոգիական ասոցիացիան, Հայաստանի գործող վարչապետը շարունակում է պահպանել եւ նույնիսկ ամրացնել առաջատարի իր դիրքերը:
ԱՐՄԵՆ ՄԱՆՎԵԼՅԱՆ

Պետրոս Ղազարյանի հարցազրույցը Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի նախընտրական շտաբի ղեկավար, նախկին արտգործնախարար Ալեքսանդր Արզումանյանի հետ

Բոլոր նրանք, ովքեր նախորդ գիշեր առիթ ունեցան «Կենտրոն» հեռուստատեսության «Հետագիծ» ծրագրով լսելու Պետրոս Ղազարյանի հարցազրույցը Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի նախընտրական շտաբի ղեկավար, նախկին արտգործնախարար Ալեքսանդր Արզումանյանի հետ, վստահաբար դժգոհ մնացին ինչպես հյուրի պահվածքից, այնպես էլ նրա պատասխաններից:
Լրագրողն ինչքան աշխատում էր իր հյուրից կորզել հեռուստադիտողին հետաքրքրող հարցերի պատասխանները, հյուրն այնքան պարփակվում էր չկամության իր պատյանի մեջ, փոխարենը նախընտրելով իր թեկնածուի գովերգումն անել եւ փնովել նրա մրցակիցներին: Անշուշտ, նախընտրական մթնոլորտում դատապարտելի ոչինչ չկա դրա մեջ. թեկնածուներից շատերն են այդպես վարվում, երբեմն բոլորովին արհամարհելով հեռուստադիտողի, այս պարագայում՝ ընտրողի իրազեկ դառնալու իրավունքը:
Դատապարտելին, այս պարագայում, Ա. Արզումանյանի արհամարհական, վիրավորական վերաբերմունքն էր լրագրողի նկատմամբ: Մի լրագրող՝ որ անբանավեճ մեր հեռուստատեսության պայմաններում, համենայն դեպս, կարողանում է հետաքրքրական հանդիպումներ կազմակերպել իր հյուրերի հետ, հակադրվել նրանց տեսակետներին՝ այլազան կարծիքներ դեմ տալով, դրանով իսկ նպաստելով հյուրի ինքնարտահայտմանը եւ, ավելի կարեւորը, հեռուստադիտողի իրազեկմանը: Այլ խոսքով, Պետրոս Ղազարյանը լսարան ունեցող լրագրող է, հետեւաբար, փաստորեն, նրա նկատմամբ վիրավորական, արհամարհական կեցվածքն ուղղակիորեն տարածվում է լսարանի վրա: Պրն Արզումանյանը, որ տեւական ժամանակ աշխատել է նաեւ Մ. Նահանգներում, շատ լավ պիտի իմանար, որ քաղաքական գործիչը կամ դիվանագետը երբեմն ստիպված է լինում հյուրընկալվել նույնիսկ անհյուրընկալ, անգամ թշնամաբար տրամադրված լրատվամիջոցներում, փորձելով համոզիչ պատասխաններով, դրական տպավորություն թողնելով դուրս գալ փորձանավոր այդ միջավայրից եւ իր թեզերի կամ երկրի նկատմամբ բացասական կարծիքը եթե ոչ ջրել, գոնե նվազ բացասական դարձնել:
Մինչդեռ «Հետագծում» տիրող մթնոլորտը եթե ոչ դրական, գոնե ավելի բացասական չէր, քան մյուս զրուցակիցների նկատմամբ: Լրագրողն իր պարտականությունն էր կատարում իրեն ուրույն ձեւով՝ հալած յուղի տեղ չընդունելով զրուցակցի պնդումները: Փոխարենը, հաղորդման վերջում մանավանդ, գերջղային տոնով Ա. Արզումանյանը տեղաց վիրավորանքների տարափ. «Դու ոչինչ չես հասկանում դիվանագիտությունից», «Դու հայերեն չգիտես, այնքան ես խոսել ղարաբաղցիների հետ», «Դու պատվեր ես կատարում, այն էլ շատ վատ ես կատարում» (մեջբերումները՝ հիշողությամբ):
Ի պատիվ լրագրողի պետք է ասել, որ նա իրեն պահեց արժանապատիվ, լսարանի նկատմամբ հարգալից, նախանձելի սառնասրտությամբ, գերազանցելով իր զրուցակցին:
Դրանից ՀՀ առաջին նախագահը ոչինչ չշահեց, անկասկած:
Հ. ԱՎԵՏԻՔՅԱՆ

ԱԹԱԹՈՒՐՔԻ ՀԻՇԱՏԱԿՆ ԱՆԱՐԳԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ ԴԱՏԱՊԱՐՏՎԵԼ Է ԹՈՒՐՔ ՊՐՈՖԵՍՈՐԸ

Այս օրերին, երբ «Էրգենեքոնի» գործով ցնծում է ողջ Թուրքիան, իսկ բացահայտումները հետզհետե որոշակի են դարձնում, որ քեմալական ազգայնականությունը ոտնձգություններից պաշտպանելու «սրբազան» առաջադրանքով ստեղծված ընդհատակյա այս կառույցը գործել է թուրքական զինված ուժերին առընթեր եւ նրա գործունեությունը հետնաբեմից ղեկավարել են գլխավոր շտաբի բարձրաստիճան զինվորականները, ահա հունվարի 28-ին Իզմիրի քրեական դատարանը Քեմալ Աթաթուրքի հիշատակն անարգելու մեղադրանքով 1 տարի 3 ամսվա ազատազրկման է դատապարտել «Գազի» համալսարանի դասախոս դոկտ., պրոֆ. Աթիլլա Յայլային:
Հիշեցման կարգով նշենք, որ պրոֆ. Յայլան 2006-ի նոյեմբերի 18-ին Իզմիրում մասնակցելով «Եվրոմիություն-Թուրքիա հարաբերությունների հասարակական ներազդեցությունը» թեմայով վարչապետ Էրդողանի «Արդարություն եւ բարգավաճում» կուսակցության երիտասարդական թեւի կազմակերպած «կլոր սեղանին», ասել էր. «Քեմալիզմը ավելի շուտ ենթադրում է հետադիմություն, քան առաջադիմություն: Ապագայում մեզ կհարցնեն, թե ինչո՞ւ ամեն տեղ այս մարդու արձաններն են կանգնեցված»: Այս խոսքերից հետո ռեկտորատի որոշումով, պրոֆեսոր Յայլան վտարվել էր «Գազի» համալսարանից, իսկ Իզմիրի վերոհիշյալ դատարանը դատախազության միջնորդությամբ քրեական գործ էր հարուցել նրա դեմ: Մինչ դատախազը պահանջում էր 4,5 տարվա ազատազրկման դատապարտել պրոֆեսորին, 208 դասախոսներ հաղորդագրությամբ, համերաշխություն էին հայտնել պրոֆ. Յայլային, դատապարտելով նրան համալսարանից վտարելու ռեկտորատի որոշումը:
Համենայն դեպս, Իզմիրի դատարանի հունվարի 28-ի նիստում դատական խորհուրդը երկու տարով հետաձգել է պրոֆեսորի 1 տարի 3 ամսվա ազատազրկման դատավճռի ի կատար ածումը: Պայմանով, որ նա 2 տարի շարունակ գտնվի դատարանի վերահսկողության տակ եւ նոր հանցանք չգործի:
Հ. Չ.